นายฉิ้น อรมุต

นายฉิ้น อรมุต

นายฉิ้น อรมุต ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (หนังตะลุง) พุทธศักราช ๒๕๓๒ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยหนังตะลุงเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านภาคใต้ของประเทศไทยที่สำคัญและได้รับความนิยมเป็นอย่างสูงมาเป็นเวลาช้านาน แต่ในปัจจุบันนี้ อนาคตของหนังตะลุง กำลังตกอยู่ในอันตราย เนื่องจากถูกความบันเทิงในรูปแบบใหม่ๆ อันหลากหลาย เข้ามาแย่งความสนใจจากผู้ชม โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนรุ่นใหม่ๆ ไปเป็นอันมาก ท่ามกลางกระแสความเปลี่ยนแปลงอันน่าวิตกนี้ ยังคงมีนายหนังตะลุงหลายท่านที่พยายามรักษาศิลปะการแสดงเก่าแก่นี้เอาไว้อย่างเต็มกำลัง โดยมุ่งหวังที่จะสืบทอดมรดกทางภูมิปัญญาของบรรพบุรุษนี้ไปถึงชั่วลูกชั่วหลานให้ได้ หนึ่งในท่านเหล่านั้นก็คือนายฉิ้น อรมุต ผู้เป็นที่รู้จักเป็นอย่างดีของคนทั่วภาคใต้ในนาม...
ขวัญจิต ศรีประจันต์

ขวัญจิต ศรีประจันต์

นางเกลียว เสร็จกิจ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงพื้นบ้าน-อีแซว) พุทธศักราช ๒๕๓๙ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยเมื่อกล่าวถึงชื่อ “แม่ขวัญจิต ศรีประจันต์” ท่านผู้อ่านที่มีความนิยมชมชอบในเพลงลูกทุ่ง และเพลงพื้นบ้าน คงจะทราบดีกันดีว่า ท่านผู้นี้เป็นยอดศิลปินผู้มีผลงานและความสามารถหลายด้าน ที่โดดเด่นเป็นพิเศษจนทำให้ท่านได้รับการยกย่องให้เป็นศิลปินแห่งชาติ ก็คือการเป็นแม่เพลงอีแซว ผู้มีปฏิภาณเป็นเลิศ ยากที่จะหาผู้ทัดเทียมได้ในยุคปัจจุบันแม่ขวัญจิต ศรีประจันต์ มีนามจริงว่า นางเกลียว เสร็จกิจ...
สวลี ผกาพันธุ์

สวลี ผกาพันธุ์

นางเชอร์รี่ เศวตนันทน์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปการแสดง (เพลงไทยสากล-ขับร้อง) พุทธศักราช ๒๕๓๒ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยก่อนที่จะเข้าสู่เรื่องของ คุณเชอร์รี่ เศวตนันทน์ ในฉบับนี้ มีเรื่องที่ท่านผู้รู้ทักท้วงมาว่า ผมได้ให้ข้อมูลที่ผิดพลาดบางประการในฉบับที่ผมเขียนเล่าเรื่องราวของ คุณสุเทพ วงศ์กำแหง ในคอลัมน์นี้ และเมื่อผมได้ตรวจสอบดูแล้วก็ปรากฏว่าเกิดความผิดพลาดจริง กล่าวคือ ผมได้เขียนว่า คุณสุเทพ วงศ์กำแหง เป็นนักร้องท่านแรกที่ได้เป็นศิลปินแห่งชาติ...
นายทองมาก จันทะลือ

นายทองมาก จันทะลือ

นายทองมาก จันทะลือ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (หมอลำ) พุทธศักราช ๒๕๒๙ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยผมได้เคยนำเสนอภาพและเรื่องราวเกี่ยวกับศิลปินแห่งชาติที่เป็นหมอลำมาแล้วหลายต่อหลายท่าน แต่ยังคงขาดยอดหมอลำคนสำคัญแห่งภาคอีสานอยู่อีกท่านหนึ่ง คือ หมอลำทองมาก จันทะลือ ซึ่งหากขาดภาพของท่านผู้นี้ไปแล้ว งานรวบรวมภาพถ่ายศิลปินแห่งชาติของผมคงจะด้อยคุณค่าลงไปมาก เนื่องจากท่านเป็นศิลปินหมอลำในระดับปรมาจารย์ผู้ได้รับความเคารพนับถือ และยกย่องจากคนในวงการหมอลำ และประชาชนทั่วภาคอีสาน และที่สำคัญที่สุดก็คือ ท่านเป็นศิลปินหมอลำท่านแรกที่ได้รับการยกย่องให้เป็นศิลปินแห่งชาติ ดังนั้น ในฉบับนี้ นอกจากที่ท่านผู้อ่านจะได้เห็นภาพที่ผมได้ไปถ่ายมาแล้วท่านก็จะได้ทราบเรื่องราวความเป็นมาของศิลปินท่านนี้โดยละเอียดอีกด้วยหมอลำทองมาก...
นายอิ่ม จิตภักดี

นายอิ่ม จิตภักดี

นายอิ่ม จิตภักดี ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (หนังตะลุง) ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๔๐ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยท่านที่เคยชมการแสดงหนังตะลุงหรือพอจะมีความรู้เกี่ยวกับหนังตะลุงอยู่บ้าง คงจะต้องรู้จักตัวตลกที่ชื่อ “ไอ้เท่ง” เป็นแน่ เพราะนอกจากจะเป็นสัญลักษณ์สำคัญอย่างหนึ่งของหนังตะลุงแล้ว “ไอ้เท่ง” ยังเป็นตัวตลกอมตะประจำคณะหนังตะลุงทุกคณะที่ได้สร้างความบันเทิงให้กับผู้ชมโดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวใต้มาเป็นเวลายาวนานอีกด้วย ในฉบับนี้ผมได้นำภาพถ่ายของนายหนังตะลุงผู้มีชื่อเสียงโด่งดังและโดดเด่นเป็นพิเศษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการแสดงบทไอ้เท่ง จนได้รับฉายาว่า “หนังอิ่มเท่ง” มาให้ชมกัน และนำเรื่องราวของท่านมาเล่าสู่กันฟังอีกด้วยครับหนังอิ่ม จิตภักดี หรือ...
จูเลี่ยม กิ่งทอง

จูเลี่ยม กิ่งทอง

นายจูเลี่ยม กิ่งทอง ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปการแสดง (หนังตะลุง) พุทธศักราช ๒๕๓๕ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยเมื่อฉบับที่แล้วท่านผู้อ่านคงได้เห็นภาพและอ่านเรื่องราวของหนังอิ่ม จิตภักดี หรือหนังอิ่มเท่ง นายหนังตะลุงศิลปินแห่งชาติผู้มีชื่อเสียงโด่งดังท่านหนึ่งของภาคใต้ที่ผมได้เสนอผ่านไปเรียบร้อยแล้ว เพื่อความต่อเนื่อง ในฉบับนี้ผมจึงขอนำเรื่องราวของหนังจูเลี่ยม กิ่งทอง นายหนังตะลุงอีกท่านหนึ่งที่ได้รับการยกย่องให้เป็นศิลปินแห่งชาติมาเล่าสู่กันฟัง เพื่อที่ท่านผู้อ่านจะได้ลองเปรียบเทียบศิลปินแห่งชาติในสาขาเดียวกัน ว่าแต่ละท่านจะมีวิถีชีวิตที่เหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไรบ้างหนังจูเลี่ยม กิ่งทอง เกิดที่จังหวัดชุมพร เมื่อวันเสาร์ เดือน ๑๑ ปีจอ...
เสรี หวังในธรรม

เสรี หวังในธรรม

นายเสรี หวังในธรรม ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ศิลปะการละคร) พุทธศักราช ๒๕๓๑ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยท่านผู้อ่านที่เป็นแฟนโขน ละคร ของกรมศิลปากร คงต้องคุ้นเคยกับชื่อเสียงเรียงนาม และผลงานด้านต่างๆ ของ อาจารย์เสรี หวังในธรรม เป็นอย่างดี เพราะท่านเป็นศิลปินคนสำคัญที่หากจะกล่าวว่าเป็นสัญลักษณ์ของโรงละครแห่งชาติ ก็ไม่เกินความจริงแต่อย่างใด แต่กว่าจะก้าวมาถึงจุดสูงสุดแห่งความสำเร็จในวันนี้ ท่านก็ได้ผ่านวิถีแห่งชีวิตที่น่าสนใจมาไม่น้อย ดังที่จะได้นำมาเล่าสู่กันฟังในฉบับนี้ครับอาจารย์เสรี หวังในธรรม...
ชาย เมืองสิงห์

ชาย เมืองสิงห์ – สมเศียร พานทอง

นายสมเศียร พานทอง ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง (นักร้อง-นักแต่งเพลงลูกทุ่ง) พุทธศักราช ๒๕๓๘ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทย“สมเศียร พานทอง เป็นใคร ชื่อไม่คุ้นหูเลย” หลายท่านอาจคิดเช่นนี้เมื่อได้เห็นเพียงชื่อของศิลปินแห่งชาติประจำฉบับนี้ แต่หากผมบอกว่าท่านเป็นคนๆ เดียวกันกับนักร้อง นักแต่งเพลงลูกทุ่งยอดนิยม “ชาย เมืองสิงห์” แล้ว ท่านผู้อ่านทุกท่านคงถึงบางอ้อ และที่ผมจะเล่าต่อไปนี้ก็คือประวัติความเป็นมาของยอดนักร้องและนักแต่งเพลงคนสำคัญในประวัติศาสตร์วงการเพลงลูกทุ่งไทยท่านนี้ครับคุณชาย เมืองสิงห์ เกิดเมื่อวันที่ ๒๔...
ชัยชนะ บุญนะโชติ

ชัยชนะ บุญนะโชติ

นายชัยชนะ บุญนะโชติ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (นักร้องเพลงลูกทุ่ง) พุทธศักราช ๒๕๔๑ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยหากท่านผู้อ่านได้ติดตามอ่านคอลัมน์นี้มาอย่างสม่ำเสมอ ก็จะเห็นได้ว่ามีศิลปินเพลงลูกทุ่งหลายท่าน ได้รับการยกย่องให้เป็นศิลปินแห่งชาติ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติได้ให้ความสำคัญกับศิลปะการแสดง ซึ่งได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการสร้างความบันเทิงให้คนไทยมาเป็นเวลายาวนานแขนงนี้เป็นอย่างยิ่งในฉบับนี้ ผมขอนำภาพและประวัติความเป็นมาของ ครูชัยชนะ บุญนะโชติ นักร้องและนักแต่งเพลงลูกทุ่งชั้นครูอีกท่านหนึ่ง ซึ่งเป็นที่รู้จักของคนทั้งประเทศมาเป็นเวลายาวนานแล้ว แต่อาจมีเกร็ดประวัติบางส่วนของท่านที่น่าสนใจ แต่คนทั่วไปยังไม่เคยทราบมาเล่าสู่กันฟังครับครูชัยชนะ บุญนะโชติ เกิดเมื่อวันที่ ๕...
หวังเต๊ะ

หวังเต๊ะ นายหวังดี นิมา

นายหวังดี นิมา ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงพื้นบ้าน) พุทธศักราช ๒๕๓๑ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยเมื่อกล่าวถึง “ลำตัด” เพลงพื้นบ้านภาคกลางซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีโดยทั่วไป ผมเชื่อว่าผู้คนส่วนใหญ่จะต้องนึกถึงชื่อของ “หวังเต๊ะ” และ “แม่ประยูร” เป็นแน่ เพราะชื่อของท่านทั้ง ๒ นี้ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของศิลปะการแสดงแขนงนี้ไปแล้ว เนื่องจากในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา ท่านทั้ง ๒ มีผลงานการแสดงลำตัดที่โดดเด่นอย่างชนิดที่ไม่มีใครเทียบได้ในฉบับนี้...
นางประยูร ยมเยี่ยม

นางประยูร ยมเยี่ยม ศิลปินแห่งชาติ

นางประยูร ยมเยี่ยม ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ลำตัด) พุทธศักราช ๒๕๓๗โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยเมื่อฉบับที่แล้วผมได้นำเสนอเรื่องราวพร้อมทั้งภาพของ “หวังเต๊ะ” ยอดศิลปินลำตัดชายมือ ๑ ของประเทศไทยผ่านไปแล้ว ในฉบับนี้ ผมก็ได้นำภาพ “แม่ประยูร” ยอดลำตัดฝ่ายหญิงที่ผมถ่ายไว้ในคราวเดียวกันมาให้ชม ซึ่งหากท่านลองนำภาพของทั้ง ๒ ท่าน มาวางดูคู่กัน ท่านก็จะได้เห็นว่าอารมณ์ของภาพทั้ง ๒ เมื่ออยู่คู่กันนั้นดีกว่าการดูทีละภาพมาก...
วิธิต อุตสาหจิต

วิธิต อุตสาหจิต

วิธิต อุตสาหจิตโดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยท่านผู้อ่านที่เป็นแฟนหนังสือการ์ตูน “ขายหัวเราะ” และ “การ์ตูนมหาสนุก” คงคุ้นเคยกับ “บ.ก.วิติ๊ด” ตัวการ์ตูนสำคัญที่นักเขียนการ์ตูนได้นำบรรณาธิการของพวกเขาเองมาเขียนล้อเป็นประจำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบนหน้าปก “การ์ตูนมหาสนุก” นั้นถือเป็นเอกลักษณ์เลยทีเดียวว่า หากเป็นของแท้ จะต้องมีรูป “บ.ก.วิติ๊ด” เป็นหน้าปกเท่านั้น หลายท่านอาจเคยเห็นเพียงภาพการ์ตูนของ บ.ก.คนดัง ในฉบับนี้ผมจึงได้ไปถ่ายภาพ “บ.ก.วิติ๊ด” หรือคุณวิธิต อุตสาหจิต...
เอนก นาวิกมูล

เอนก นาวิกมูล

เอนก นาวิกมูล โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยแต่ไหนแต่ไรมาแล้ว ผมเป็นคนชอบประวัติศาสตร์ โบราณคดี เกร็ดความรู้เกี่ยวกับของเก่าๆ ทั้งหลายทั้งปวง ตลอดจนงานอนุรักษ์ด้านต่างๆ เป็นชีวิตจิตใจ ถึงกับเคยอยากเรียนทางด้านโบราณคดีเลยทีเดียว ผมจึงเป็นแฟนหนังสือของคุณเอนก นาวิกมูล นักเขียนและนักค้นคว้าเรื่องราวเก่าๆ ของไทยคนสำคัญอย่างเหนียวแน่ และเมื่อเร็วๆ นี้ คุณเอนกก็ได้เปิด “บ้านพิพิธภัณฑ์” ซึ่งเป็นที่รวบรวมของใช้เก่าๆ ของคนไทยในอดีต ตลอดจนเป็นที่จำลองบรรยากาศร้านค้าประเภทต่างๆ เช่น...
โดม สุขวงค์

โดม สุขวงค์

โดม สุขวงค์ โดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทยภาพยนตร์เป็นประดิษฐกรรมสำคัญชิ้นหนึ่งที่เกิดจากภูมิปัญญาอันชาญฉลาดของมนุษย์เมื่อ ๑๐๐ ปีเศษที่ผ่านมา นับจากวันนั้นถึงวันนี้ ภาพยนตร์ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการเป็นสื่อที่ใช้บันทึกภาพเคลื่อนไหวไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนโดยทั่วไป ตลอดจนถึงเป็นสื่อที่ให้สาระ ข่าวสาร และการบันเทิงได้อย่างมีประสิทธิภาพดีเยี่ยมอย่างที่ไม่มีสื่ออื่นใดเทียบได้ ดังนั้นภาพยนตร์เก่าๆ ทั้งหลายที่ได้มีผู้ถ่ายทำกันเอาไว้ตั้งแต่ยุคเริ่มแรกเรื่อยมา จึงนับเป็นหลักฐานสำคัญที่มีคุณค่ายิ่งทางประวัติศาสตร์ที่สามารถบ่งบอกถึงเรื่องราวสารพัดสารพันของมวลมนุษยชาติที่ได้รับการบันทึกไว้บนแผ่นฟิล์มเหล่านั้นคุณโดม สุขวงศ์ ชายร่างใหญ่ ผมยาว เคราดกท่าทางน่าเกรงขามแต่กลับมีบุคลิกภาพสุภาพอ่อนโยน ที่ท่านเห็นในภาพนี้มีตำแหน่งเป็นหัวหน้างานอนุรักษ์ภาพยนตร์ หอภาพยนตร์แห่งชาติ กรมศิลปากร เขาเป็นผู้ที่มีความรักและหลงใหลในเสน่ห์ของภาพยนตร์อย่างลึกซึ้ง ถึงกับอุทิศทั้งแรงกายและแรงใจตลอดชีวิตการทำงานที่ผ่านมาเพื่อการค้นคว้าและอนุรักษ์ภาพยนตร์ทั้งเก่าและใหม่ให้คงสภาพอยู่นานที่สุดเท่าที่จะทำได้...
ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล

ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล

ดร.สุเมธ ตันติเวชกุลโดย นิติกร กรัยวิเชียร ที่มา สกุลไทย ฉบับที่ 2466 ปีที่ 48 ประจำวันอังคารที่ 22 มกราคม 2545ผมได้ถ่ายภาพบุคคลในวงการศิลปวัฒนธรรมมาให้ชมกันในคอลัมน์นี้มากมายนับร้อยท่านแล้ว ในฉบับนี้ผมจะขอนำเสนอภาพและเรื่องราวของ ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล นักพัฒนาท่านสำคัญผู้มีเกียรติประวัติในการทำงานที่งดงามจนได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ให้รับผิดชอบงานในโครงการพระราชดำริมาเป็นเวลายาวนาน จนกระทั่งปัจจุบันดร.สุเมธ ตันติเวชกุล เกิดเมื่อวันที่ ๒๖ สิงหาคม พ.ศ.๒๔๘๒...