Category: แม่และเด็ก

รวมเรื่องของแม่ และเด็ก การเลี้ยงดูเด็ก การตั้งครรภ์

  • อาหารเสริมทารก 9-12 เดือน

    อาหารเสริมทารก 9-12 เดือน

    อาหารเสริมทารก 9-12 เดือน

    เด็กอายุประมาณ 8 เดือนขึ้นไปหลายคน มักจะมีปัญหาเรื่องอาหารการกิน เพราะมักจะติดนมขวดและมีความสุขความพอใจ กับการดื่มนมเพียงอย่างเดียว ซึ่งความจริงเด็กในวัยนี้ ควรจะได้อาหารเสริมวันละ 2 มื้อ ถึงจะได้สารอาหารและพลังงาน ที่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย (พลังงานที่ต้องการในแต่ละวันคือ 120 แคลอรี่ ต่อ น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม)

    อาหารของเด็กอายุ 8 เดือนขื้นไปควรจะเป็นข้าวสุกวันละประมาณ 3 / 4 ถ้วย ไข่วันละ 1 ฟอง เนื้อสัตว์ เช่นหมูหรือไก่ประมาณ 1 – 2 ช้อนโต๊ะ ผักใบเขียวเช่น ตำลึง ผักโขม กวางตุ้ง ผักบุ้ง 1 – 2 ช้อนโต๊ะ ผลไม้ เช่น มะละกอ กล้วยสุกหั่นชิ้นเล็ก ๆ 1 – 2 ช้อนโต๊ะ น้ำส้มคั้น 2 – 4 ออนซ์

    ลักษณะของอาหารของเด็กวัยนี้ ควรจะหยาบกว่าเด็กอายุ 6 เดือน วิธีทำอาหาร ก็ควรจะเปลี่ยนจากที่เคยบดเป็นสับให้ละเอียดแทน แต่ต้องเปื่อยนุ่ม เด็กวัยนี้พอจะมีฟันและเหงือกที่แข็งแรง พอจะบดเคี้ยวอาหารนุ่ม ๆ หรือกรอบร่วนได้ การให้อาหารแก่เด็กนั้น เป้าหมายไม่ใช่เพียงแต่ให้เด็กโตแข็งแรงเท่านั้น แต่ควรจะมีส่วนช่วยส่งเสริมพัฒนาของเด็กด้วย เมื่อเด็กเริ่มมีฟันก็ควรจะให้เด็กได้ฝึกหัด ใช้ฟันบดเคี้ยวอาหาร เลือกเนื้อสัตว์ที่เนื้อนุ่ม ๆ เช่น สันในไก่ ส่วนผักก็เลือกผักที่มีกากน้อยต้มเปื่อยง่าย พยายามเปลี่ยนลักษณะของอาหาร ให้เป็นไปตามวัยของเด็ก ส่วนรสชาติของอาหารก็เหมือนกัน คือ ควรมีรสอ่อน ๆ ปรุงรสด้วย เกลือ น้ำตาล (ใช้แต่น้อย พอให้ออกรสเท่านั้น) โดยพยายามใช้ความหวานของพืชผักผลไม้ และเนื้อสัตว์ที่มีอยู่เองตามธรรมชาติ โดยเลือกอาหารที่สด ใหม่ และมีในฤดูกาล

    ตัวอย่างอาหารเสริมทารก 9-12 เดือน

    ซุปเต้าหู้

    เครื่องปรุง
    เต้าฮู้อ่อนชนิดแท่ง 3/4 ถ้วยตวง
    หมูบดละเอียด 1 ช้อนโต๊ะ
    น้ำซุปไก่ 1 ถ้วยตวง
    ถั่วงอก 1/2 ถ้วยตวง
    เกลือป่น หรือ ซอสแม็กกี้ เล็กน้อย

    วิธีทำ
    1. หั่นเต้าหู้เป็นสี่เหลี่ยมลูกเต๋าขนาด 1/2 นิ้ว
    2. ต้มน้ำซุปจนกระทั่งเดือดใส่เต้าหู้ หมูสับ ลงไปหรี่ไฟลง
    ต้มต่อไปอีกประมาณ 15นาที ใส่ถั่วงอกกะพอถั่วงอกสุก
    นิ่ม ยกลง เหยาะเกลือ หรือแม็กกี้ลงไป ใช้รับ ประทานกับข้าวสวยนุ่ม ๆ

    ให้พลังงานประมาณ = 157 แคลอรี่
    ให้โปรตีนประมาณ = 10 กรัม

    พุดดิ้งขนมปัง

    เครื่องปรุง
    1. ขนมปังแถว 2 ถ้วย
    น้ำอุ่น 11/2 ถ้วยตวง
    น้ำตาลทราย 2 ช้อนโต๊ะ
    2. ไข่ไก่ 1 ฟอง
    นมสด 1/4 ถ้วยตวง
    เนยละลาย 2 ช้อนโต๊ะ
    3. น้ำ 1/3 ถ้วยตวง
    น้ำตาลทราย 2 ช้อนโต๊ะ
    นมสด 3 ช้อนดต๊ะ
    4. แป้งข้าวโพด 1 ช้อนโต๊ะ
    น้ำ 3/4 ถ้วยตวง

    วิธีทำ
    1. ตัดขอบขนมปังทั้ง 4 ด้านออกทิ้ง จุ่มขนมปังลงใน น้ำอุ่น ประมาณ 5 นาที จากนั้นยกขึ้น ขยี้ขนมปัง บีบเอาน้ำออกให้หมด
    2. ใส่น้ำตาลทรายลงในขนมปังนวดให้เข้ากัน
    3. ตีไข่นมสด เนยละลายในส่วนที่ 2 จนรวมเป็นเนื้อ เดียวกัน ใส่เนื้อขนมปังและนำส่วนผสมทั้งหมดเท ใส่ลงในพิมพ์อลูมิเนียมกลมก้นจีบหรือพิมพ์แก้วทน ไฟ (ถ้ามี ) นำขึ้นนึ่งบนน้ำเดือดจัด ๆ ประมาณ 35 – 40 นาที ยกลงแคะพุดดิ้งออกจากพิมพ์
    4. ตุ๋น น้ำ . นม . น้ำตาลในส่วนผสมที่ 3 พอน้ำตาลละลายพักไว้ 5. ละลายแป้งข้าวโพดกับน้ำของส่วนผสมที่ 4 เข้าด้วยกันใส่ในหม้อ ตุ๋นข้อที่ 4 ตุ๋นต่อไปจนส่วนผสมข้น ราดบนขนมที่นึ่งไว้

    ให้พลังงานประมาณ = 625 แคลอรี่
    ให้โปรตีนประมาณ = 26 กรัม ข้อเสนอแนะ

    – สามารถใช้ลูกเกด. หรือแอปเปิ้ลโรยบนพุดดิ้ง เพื่อให้ได้รสชาติที่แปลก และอร่อยมากยิ่งขึ้น
    – พุดดิ้ง คือ อาหารนุ่ม ๆ ทำจากแป้งหรือมันฝรั่ง ทำให้สุกโดยการนึ่งหรืออบ ขนมหวานชนิดหนึ่ง ทำจากข้าว. หรือขนมปังชุบน้ำ นมสด. ไข่และผลไม้

  • อาหารเสริมทารก 7-8 เดือน

    อาหารเสริมทารก 7-8 เดือน

    อาหารเสริมทารก 7-8 เดือน

    ตัวอย่างอาหารเสริมทารก 7-8 เดือน

    ไข่ตุ๋นหมูสับ

    เครื่องปรุง
    ไข่ไก่ 1 ฟอง
    น้ำซุป 3 ช้อนโต๊ะ
    เนื้อหมูสับละเอียด 1 ช้อนโต๊ะ
    ตำลึงสับหยาบ ๆ 3 ช้อนโต๊ะ
    เกลือป่นเล็กน้อย

    วิธีทำ
    1. ตีไข่พอเข้ากัน จากนั้นผสมเครื่องทุกอย่างเข้าด้วยกัน
    2. นำไข่ขึ้นนึ่ง ประมาณ 25 นาที หรือจนสุก

    ให้พลังงานประมาณ = 243 แคลอรี่
    ให้โปรตีนประมาณ = 17 กรัม

    ข้อเสนอแนะ
    – วิธีทดสอบว่าไข่สุกหรือไม่ทำได้โดยใช้ปลายมีดสะอาด ๆ จิ้มตรงกลางไข่ เมื่อยกขึ้นมาดูไม่มีสิ่งใด ติดปลายมีด ขึ้นมา แสดงว่าไข่สุกได้ที่แล้ว

    – การทำไข่ตุ๋นถ้าต้องการเนื้อไข่เนียน ไม่เป็นรูพรุนอยู่ทั่วไป ให้คนไข่พอเข้ากัน ไม่ควรตีไข่ แบบไข่เจียวฟูเพราะการกระทำอย่างนั้นจะทำให้ฟองอากาศเกิดขึ้นทั่ว ๆ ไปในเนื้อไข่ตุ๋น และควรนึ่งไฟอ่อน

    – ในไข่ตุ๋นนี้สามารถผสมข้าวสวยนุ่ม ๆ ลงไปเพื่อให้ ลูกได้อาหารพวกแป้งเพื่มขึ้น

  • อาหารเสริมทารก 6 เดือน

    อาหารเสริมทารก 6 เดือน

    อาหารเสริมทารก 6 เดือน

    ซุปมักกะโรนี

    เครื่องปรุง 
    น้ำซุป 1 ถ้วยตวง
    มักกะโรนี 2 ช้อนโต๊ะ
    หมูบดละเอียด 2 ช้อนโต๊ะ
    ยอดตำลึงอ่อน 1/2 ถ้วย

    วิธีทำ
    1. ต้มมักกะโรนีด้วยน้ำเปล่าจนสุกนิ่ม ตักขึ้นใช้ช้อนบดหยาบๆ
    2. สับยอดตำลึงอ่อนจนละเอียด
    3. ใส่มักกะโรนี. หมู ลงในน้ำซุป ต้มต่อไปจนหมูและผักสุกนิ่ม ยกลง

    ให้พลังงานประมาณ = 166 แคลอรี่
    ให้โปรตีนประมาณ = 10 กรัม

    ข้อเสนอแนะ
    ถ้าต้องการให้รสชาติแปลกขึ้นจะเติมเกลือป่นลงไปเล็กน้อยก็ได้ ไม่ควรให้อาหารรสจัดแก่เด็ก อาจเพิ่มตับบด ลงไปในซุปได้ถ้าต้องการ

    ซุปข้าวโพด

    เครื่องปรุง
    ข้าวโพด 1/2 ฝัก
    นมสด 1/4 ถ้วยตวง
    เนยละลาย 1 ช้อนชา
    น้ำซุปไก่ 1/2 ถ้วยตวง
    เกลือป่นเล็กน้อย
    แป้งข้าวโพด 1 ช้อนชา

    วิธีทำ
    1. ข้าวโพดต้มสุกยีผ่านกระชอน
    2. น้ำข้าวโพด นมสด เนยละลาย น้ำซุปไก่ และเกลือป่นผสมเข้าด้วยกัน นำไปตั้งไฟอ่อน ๆ จนเดือด
    3. ละลายแป้งข้าวโพดกับน้ำเย็น ใส่ในหม้อซุปต้มต่อไปจนแป้งสุกใสยกลง

    ให้พลังงานประมาณ = 180 แคลอรี่
    ให้โปรตีนประมาณ = 8 แคลอรี่

    ข้อเสนอแนะ
    ซุปชนิดนี้สามารถดัดแปลงโดยใช้ผัก เช่น ถั่วลันเตา แทนข้าวโพดได้

    ข้าวต้มไข่กับฟักเขียว

    เครื่องปรุง
    ข้าวสาร 3 ช้อนโต๊ะ
    น้ำ 3 ถ้วยตวง
    ไข่ไก่ตีให้เข้ากัน 1 ฟอง
    ฟักเขียวหั่นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า 1/4 ถ้วย
    เกลือป่นเล็กน้อย

    วิธีทำ
    1. ต้มข้าวต้มพอสุก ใส่ฟักเขียวลงไปต้มต่อไปจนข้าวสุกเมล็ดบาน
    2. โรยไข่ ให้เป็นเส้นสวยงาม ขณะที่ข้าวต้มเดือด ใส่เกลือพอไข่
    สุกยกลง

    ให้พลังงานประมาณ = 178 แคลอรี่
    ให้โปรตีนประมาณ = 10 กรัม

    ข้อเสนอแนะ
    ข้าวต้มชนิดนี้สามารถดัดแปลงใส่ผักพวก หัว แครรอท ฟักทอง น้ำเต้า แทนฟักเขียวได้
    ข้าวต้มจะเติมพวกน้ำซุปไก่ หรือน้ำกระดูกหมู ลงไปเพื่อ เป็นการเพิ่มคุณค่าทางอาหารได้ดี

  • อาหารเสริมทารก 5 เดือน

    อาหารเสริมทารก 5 เดือน

    อาหารเสริมทารก 5 เดือน
    ตัวอย่าง

    ข้าวหอมมะลิครูด

    เครื่องปรุง
    ข้าวหอมมะลิซ้อมมือ 1 1/2 ถ้วย
    น้ำ 1 3/4 ถ้วย

    วิธีทำ
    1. ต้มข้าวจนเดือด หรี่ไฟลงเคี่ยวต่อไปเรื่อย ๆ จนข้าวสุกเปื่อย
    2.ช้อนเนื้อข้าว นำมาครูดในกระชอนถี่ ๆ หรือเครื่องบดอาหารของเด็ก
    ให้พลังงานประมาณ  87 แคลอรี

    ขนมปังตุ๋นนมสด

    เครื่องปรุง
    ขนมปัง 1 แผ่น
    นมสด 1/2 ถ้วยหรือนมที่เด็กดื่มอยู่

    วิธีทำ
    1. ใช้มีดตัดขอบขนมปังออกทั้ง สี่ด้าน
    2. ใส่นมสดลงในขนมปัง พอขนมปังดูดซับน้ำนมเข้าไป จนนุ่มใช้ช้อนขยี้ขนมปังจะละเอียด
    3. นำขนมปังใส่หม้อตุ๋น ประมาณ 20 -30 นาที ยกลงพักไว้ให้เย็น
    ให้พลังงานประมาณ = 105 แคลอรี่
    ให้โปรตีนประมาณ = 6 กรัม

    ข้าวครูดตับบด

    เครื่องปรุง
    ปลายข้าว 1 1/2 ถ้วย
    น้ำ 1 3/4 ถ้วย
    ตับ 1 /12 ถ้วย

    วิธีทำ
    1. ต้มปลายข้าวจนเดือด หรี่ไฟลง เคี่ยวไฟอ่อนเรื่อย ๆ จนข้าวสุกเปื่อย ใส่ตับลงไปต้มพอตับสุก
    2.ช้อนเนื้อข้าวพร้อมตับนำมาครูดด้วยกระซอนตาถี่ ๆหรือเครื่องบดอาหารสำหรับเด็ก

    ให้พลังงานประมาณ =124 แคลอรี่
    ให้โปรตีนประมาณ = 12 กรัม

    ซุปไก่ผสมผักบด

    เครื่องปรุง
    น้ำซุปไก่ 1ถ้วยตวง
    แครอท 2 1/2 ช้อนโต๊ะ ผักโขม 1/2 ถ้วย
    ไก่บดละเอียด 2 ช้อนโต๊ะ

    วิธีทำ
    1. ตัมแครอทจนสุกนิ่ม ลอกเอาเปลือกออกให้หมด นำไปยีผ่านกระชอนตามถี่ ๆพักไว้
    2. ผักโขมต้มสุกจนนิ่ม เด็ดเอาเฉพาะใบ นำไปยีผ่านกระซอน
    3. รวมผักทั้ง 2ชนิดเข้าด้วยกัน ใส่ซุป เนื้อไก่ บดละเอียด นำไปตั้งไปจนเดือด ปิดฝาพักไว้ให้เย็น

    ให้พลังงานประมาณ = 125 แคลอรี่
    ให้โปรตีนประมาณ =13 กรัม

  • อาหารเสริมทารก 4 เดือน

    อาหารเสริมทารก 4 เดือน

    อาหารเสริมทารก 4 เดือน

    ตัวอย่าง อาหารเสริมทารก ช่วงวัย 4 เดือน

    น้ำมะเขือเทศ

    เครื่องปรุง มะเขือเทศ 6 ผล น้ำต้มสุก 2 ช้อนชา

    วิธีทำ

    1. ล้างมะเขือเทศให้สะอาด นำไปลวกในน้ำร้อนเดือด ๆ ประมาณ 2-3 นาที ตักมะเขือเทศขึ้น ลอกเปลือกออก
    2. นำผ้าขาวบางสะอาด ๆ ห่อมะเขือเทศไว้ บิดผ้าจนน้ำมะเขือเทศไหลออกมาใส่ภาชนะที่รองรับ จากนั้นนำไปผสมกับน้ำต้มสุก ให้ลูกดื่ม

    ให้พลังงานประมาณ = 3.4 แคลอรี่

    น้ำส้มคั้น

    เครื่องปรุง ส้ม 1 ผล น้ำต้มสุก 2 ช้อนโต๊ะ

    วิธีทำ

    1. ล้างส้มให้สะอาด ผ่าส้มตามขวางลูกเป็น 2 ซีก
    2. คั้นส้มด้วยที่คั้นผลไม้ กรองด้วยผ้าขาวบาง เมื่อจะให้ลูกดื่มให้เติมน้ำต้มสุกผสมลงไป

    ให้พลังงานประมาณ = 13 แคลอรี่

    น้ำองุ่น

    เครื่องปรุง องุ่น ประมาณ 30 ลูก น้ำตัมสุก 1 ช้อนโต๊ะ

    วิธีทำ

    1. ปลิดองุ่นออกล้างจนสะอาด ลอกเปลือกและแคะเอาเมล็ดออก
    2. หั่นองุ่นเป็นชิ้นเล้ก ๆใส่ในผ้าขาวบางสะอาด ๆบิดผ้าคั้นเอมน้ำองุ่นใส่ในภาชนะที่จะให้ลุกดื่ม ผสมน้ำต้มสุก

    ให้พลังงานประมาณ = 19 แคลอรี่

    ข้อเสนอแนะ ผลไม้ที่จะนำมาคั้นให้ลูก ไม่ควรมีรสเปรี้ยวจัด ถ้าเป็นผลไม้ที่มีรสไม่จัดอาจะไม่ต้องเติมน้ำสุกลงไปก็ได้ การเติมน้ำต้มสุกหรือไม่ จะขึ้นอยู่กับรสชาติของน้ำผลไม้นั้น

    กล้วยน้ำว้าครูด

    เครื่องปรุง กล้วยน้ำว้า 1 ผล

    วิธีทำ

    1. ล้างกล้วยจนสะอาด นำมาปอกเปลือกกล้วยออกให้หมด
    ใช้ช้อนครูดเบาๆ เอาเฉพาะส่วนผิวของกล้วยตักใส่ถ้วย
    3. บดกล้วยด้วยหลังช้อน บี้จนละเอียด

    ให้พลังงานประมาณ = 30 แคลลอรี่

    น้ำซุปไก่

    เครื่องปรุง
    ไก่ 1ตัว

    น้ำ 7 ถ้วยตวง
    ขึ้นฉ่าย 2 ต้น
    แครอท 1 หัว
    หอมใหญ่ 1 หัว
    เกลือ 2 ข้อนชา

    วิธีทำ

    1. ล้างไก่ให้สะอากตัดเท้าไก่ออก

    2. ขึ้นฉ่าย ตัดรากทิ้งให้สะอาด พักขึ้นฉ่ายใช้ส่วนยอดที่นิ่มพันผูกไว้ อย่าให้หลุด ล้างแครอทตัวหัวท้ายทิ้ง หอมใหญ่ปอกเปลือกใช้ทั้งหัว

    3. นำเครื่องปรุงทุกอย่างใส่ในหม้อ พร้อมนำและเกลือนำไปตั้งไปจนเดือน หรื่ไฟลงให้เบา สุดเคี่ยวต่อไปอีก 3 ชั่วโมง

    4. ใช้ผ้าขาวบาง กรองเอาน้ำซุป ส่วนเนื้อและผักจะนำไปทำอาหารพวกแครอทครูดผสมไก่บดให้ลูกรับประทาน หรือปรุงเป็นอาหารสำหรับผู้ใหญ่

    5. ต้มน้ำซุปเปล่าๆ ต่อไปอีก พอเดือด ยกลงพักไว้ให้เย็นสนิท

    6. ตักน้ำซุปใส่ลงในพิมพ์ทำน้ำแข็ง พอน้ำซุปจับตัวเป็นก้อนแข็ง แคะออก ห่อด้วยกระดาษอลุมิเนียมหรอยด์บิดเป็นช่วง ๆ เช่นเดียวกับการห่อท๊อฟฟี่ เมื่อต้องการจะใช้ ให้แกะเอาเฉพาะที่ต้องไปต้มให้เดือดสำหรับลูกรับประทาน

    ข้อเสนอแนะ

    การทำน้ำซุปชนิดนี้สามารถดัดแปลง เป็นเนื้อ หรือปลาได้ ตามความต้องการของคุณแม่ ที่ให้ลูกได้รับประทานน้ำซุบชนิดใด

    ผักจำพวกขึ้นฉ่ายไม่ควรให้ลูกรับประทาน แต่ในที่นี้ใช้ต้มเพื่อให้กลิ่นน้ำซุปหอมน่ารับประทาน

  • อาหารเสริมสำหรับทารกวัยต่างๆ

    อาหารเสริมสำหรับทารกวัยต่างๆ

    อาหารเสริมสำหรับทารกวัยต่างๆ
    ความสำคัญของอาหารเสริมสำหรับทารก

    1. เพื่อช่วยให้ทารกเติบโตอย่างต่อเนื่อง ไม่ขาดตอนและเหมาะสม
    นับตั้งแต่ปฏิสนธิในครรภ์มารดา ทารกก็มีความต้องการสารอาหารที่พอเพียง 100% เต็มเพื่อเติบโตได้อย่างเหมาะสม อาหารของทารกในครรภ์จะได้จากอาหารที่แม่รับประทานเข้าไป ย่อยสลายและผ่านทารกไปสู่ร่างกายของลูก

        ครั้นเมื่อลูกคลอดออกมาจากครรภ์มารดาแล้ว “นมแม่”  เป็นอาหารที่ดีที่สุด มีคุณค่าโภชนากรครบถ้วน เหมาะสมที่สุด และจะช่วยการพัฒนาของเด็กได้ดีที่สุดทั้งร่างกายและจิตใจ ให้ภุมิต้านทานโรค เพื่อความสัมพันธ์ระหว่างแม่และลูก และเป็นการประหยัดอย่างยิ่งในภาวะเศรษฐกิจปัจจุบันอีกด้วย

        ดังนั้นในระยะสามเดือนแรกของชีวิต ในช่วงที่ลูกยังบอบบางอ่อนแอ กำลังปรับตัวให้คุ้นเคยกับสิ่งแวดล้อมนอกครรภ์ของมารดา ลูกน้อยจึงควรจะได้รับแต่น้ำนมแม่ ซึ่งธรรมชาติได้ปรุงแต่งให้สะอาด เหมาะสม มีคุณค่า และเพียงพอสำหรับเด็กทุกคนเพียงอย่างเดียว เพราะในนมแม่มีน้ำเพียงพอกับความต้องการของร่างกายแล้ว

      อย่างไรก็ดี น้ำนมแม่จะพอเพียงสำหรับลูกไปจนถึง 4-6 เดือน แต่หลังจากนั้นน้ำนมแม่ซึ่งยังทางคุณค่าอยู่เช่นเดิม จะมีปริมาณไม่พอเพียงความต้องการในการเจริญเติบโต ของลูก เพราะเด็กในช่วงปีแรก  ถึง 2 ปี เจริญเติบโตเร็วมาก ดังลำดับต่อไปนี้

    แรกเกิด  3 กก     ไปเป็น 2 เท่า     เท่ากับ 6 กก     เมื่อ 5 เดือน
    ไปเป็น 3 เท่า     เท่ากับ 9 กก.    เมื่อ 1 ปี
    ไปเป็น 4 เท่า     เท่ากับ 12 กก.    เมื่อ 2 ปี

    ดังนั้นลูกจึงจำเป็นต้องได้รับอาหารเสริมตั้งแต่เดือนที่ 4 เป็นต้นไป ทั้งนี้เพื่อช่วยให้การเจริญเติบโตทั้งกายและใจของลูกเป็นไปอย่างราบรื่น เหมาะสมตามที่ควรเป็น และไม่ขาดตอน แต่อย่างไรก็ตาม น้ำนมแม่ก็ยังต้องให้เป็นมื้อหลักอยู่เช่นเดิม

    2. เพื่อเสริมให้ทารกมีภาวะโภชนาการที่ดี
    ดังได้กล่าวในข้อแรกแล้วว่า ถ้าเด็กทารกได้รับน้ำนมแม่และอาหารเสริมที่พอเพียงและสะอาด ก็จะทำให้การเจริญเติบโตของทารกราบรื่น แต่ถ้าหากเด็กทารกไม่ได้รับน้ำนมจากแม่ ได้รับแต่นมผสม และได้รับอาหารเสริมที่ไม่เหมาะสมและไม่สะอาด ก็จะไม่เพียงพอที่จะทำให้ร่างกายเติบโตแข็งแรงและพัฒนา ซ้ำอาจเกิดโรคต่างๆ ขึ้นได้ เช่น ท้องเสีย เป็นหวัด ปอดบวม หลอดลมอักเสบ และรับเชื้อโรคที่ระบาดอื่นๆ ได้ง่าย อันอาจเป็นสาเหตุให้ทารกตายได้ ดังนั้น จึงเห็นได้ว่า ทารกได้รับอาหารหลัก (น้ำนม) และอาหารเสริมไม่ถูกต้อง ครบถ้วน มักเกิดโรคได้ง่าย และอัตราการตายจะสูงกว่าเด็กทารกที่ได้รับอาหารหลักและอาหารเสริมที่เหมาะสม

    3. แก้ปัญหาการขาดสารอาหารในทารกและเด็กของประเทศไทย
    ในประเทศไทยของเรายังมีอัตราการขาดสารอาหารในทารกและเด็กค่อนข้างสูง ถึง 30-40 % (แล้วแต่ท้องที่) ซึ่งจะทำให้เด็กมีการเจริญเติบโตไม่ได้ น้ำหนักน้อย สมองเติบโตช้า อันมีผลกระทบไปถึงการพัฒนาสติปัญญา และความรับรู้อื่นๆ จะด้อยกว่าปกติ  อาจเกิดโรคโลหิตจางได้(โรคโลหิตจางนี้ เด็กไทยอาจเป็นสูงถึง 10-30 % ของเด็กทั้งหมดโดยขึ้นกับท้องที่)  หรือการขาดวิตามินเอ ซึ่งทำให้การเจริญเติบโตช้ากว่าที่ควร การขาดวิตามินบีหนึ่งก็อาจทำให้เป็นโรคเหน็บชาในทารกและเด็กได้

                ดังนั้น จึงอาจสรุปความสำคัญอีกประการหนึ่งของอาหารเสริมได้ว่า อาหารเสริมที่เตรียมให้ครบคุณค่าตามความต้องการของร่างกาย ทั้งปริมาณและคุณภาพ จะช่วยให้ร่างกายมีภาวะโภชนาการที่สมบูรณ์ ไม่เป็นโรคขาดอาหาร ซึ่งจะนำไปสู่การเจ็บป่วยเป็นโรคต่าง ๆ อาหารเสริมจะช่วยเสริมสร้างงภาวะที่สมบูรณ์ทั้งทางกาย ใจและสติปัญญา ในวัยพื้นฐาน ซึ่งหากแต่ละครอบครัวสามารถตระเตรียมให้ดี ก็เท่ากับลดภาวะทุโภชนาการของประเทศไปได้

    4.เป็นการบ่มเพาะพฤติกรรม และนิสัยการกินของทารกและเด็ก
                การกินอาหารที่เหมาะสมในวัยผู้ใหญ่มีพื้นฐานมาจากการได้รับอาหารเสริมในวัยทารก กล่าวคือ ในช่วงวัย 0-3 เดือน ทารกจะได้รับอาหารเป็นของเหลว(น้ำนม)

    3-5 เดือน ขึ้นไป ทารกควรจะได้รับการสร้างความคุ้นเคยกับอาหารครึ่งแข็งครึ่งเหลว (อาหารอ่อน) แน่นอนเด็กบางคนในวัย 3 เดือนเศษยังไม่พรัอม ไม่ยอมรับ แต่โดยทั่วไปก็อาจจะรับได้ในวัย 4-5 เดือน เพราะการเคี้ยวและการกลืนจะเกิดขึ้นในวัย 3-5 เดือน (เด็ก ๆมีความแตกต่างกัน บางคนอาจช้า หรือเร็ว) การกลืน เป็นพฤติกรรมที่ยากสำหรับทารก เนื่องจากต้องอาศัยการประสานงานของอวัยวะหลายส่วน ได้แก่ ลิ้น และกล้ามเนื้อ บริเวณคอ อันต่างจาการดูดซึ่งถือว่าเป็นสัญชาติญาณที่เด็กสามารถทำได้ตั้งแต่เกิด (แต่ระยะที่เด็กฝึกกลืนนี้ ก็อาจมีปฏิกิริยาการดูดปนอยู่ด้วย)

    6-12 เดือน เด็กจะเริ่มเคี้ยวอาหารได้ เพราะส่วนใหญ่จะเริ่มมีฟัน จึงควรให้อาหารที่มีลักษณะหยาบขึ้น  อาจเป็นเนื้อสัตว์ พ่อแม่ไม่มีเวลาเตรียมอาหารเสริม ให้เด็กดูดนมอย่างเดียว เด็กก็จะไม่ได้พัฒนาการกลืน  การเคี้ยวอาหารแบบต่าง ๆได้ พัฒนาเฉพาะการดูดเท่านั้น ซึ่งเมื่อปล่อยทิ้งไว้ เช่นนี้หรือให้อาหารเสริมแบบต่าง ๆ ช้าไป เด็กก็อาจปฏิเสธไปเลย หรือยอมรับยาก ก่อให้เกิดปัญหาอื่น ๆตามมาอีกได้

    ระยะปีเศษขึ้นไป เด็กจะมีฟันมากขึ้น  ควรได้รับอาหารที่มีกากมากขึ้น ส่วนใหญ่เราจะพบว่าเด็กในวัยนี้อาจกินอาหารคล้าย ๆอาหารผู้ใหญ่ก็ได้ แต่รสชาดต้องไม่จัด และคุณค่าครบถ้วน สะอาด ถูกอนามัย ดังนั้นการสร้างนิสัยที่ดีอีกอย่างคือการให้นั่งร่วมโต๊ะอาหารกับผู้ใหญ่ในครอบครัว

     ช่วงนี้ถือว่าเป็นช่วงเชื่อมต่อระหว่างการให้อาหารเสริมไปสู่การรับอาหาร 5 หมู่ ปกติเหมือนผู้ใหญ่อย่างไรก็ดีเพื่อให้ความกระจ่างชัดในเรื่องนี้ ขออธิบายถึงการทำงานของสรีระในส่วนที่เกี่ยวกับการย่อยและดูดซึมสารอาหารของทารกและเด็ก

            ช่วงนี้ถือว่าเป็นช่วงเชื่อมต่อระหว่างการให้อาหารเสริมไปสู่การรับอาหารหลัก 5 หมู่ ปกติเหมือนผู้ใหญ่ อย่างไรก็ดีเพื่อให้ความกระจ่างชัดเจน 

    ดูตารางแสดงการให้อาหารเสริมลูก ในช่วง 3 เดือน ถึง 1 ปีครึ่ง

    3-4  อาหารเสริมทารก 3-4 เดือนควรเป็นอาหารเหลวใส ได้แก่น้ำผลไม้ต่าง ๆ ข้าวครูด เป็นต้น การให้อาหารเสริมในช่วงนี้เป็นการสอนให้ทารกไดรู้จักลิ้มรสอาหารชนิดอื่น เพื่อเป็นที่ยอมรับต่อไปในอนาคต ตัวอย่าง อาหารเสริมทารกในช่วง 3-4 เดือน มีน้ำมะเขือเทศ ,น้ำส้มคั้น ,กล้วยครูด ,น้ำซุป
    5 ในช่วง 5 เดือน ทารกจะเริ่มคุ้นเคยกับอาหารเสริมมากขึ้น อาหารในช่วงนี้ จะมีลักษณะข้นขึ้น เช่นข้าวครูด ผสมไข่แดง .ข้าวครูดตับบด .ซุปไก่ผสมผักบด ฯลฯ
    6 ช่วง 6 เดือนขึ้นไป ทารกจะมีฟันคู่แรกขึ้นช่วงนี้ ทารกจะรู้สึกคันเหงือกพร้อมที่จะคว้าของใส่ปากขบเล่น ดังนั้น อาหารในช่วงนี้จึงควรจะมีลักษณะข้นบดหยาบ พิที่จะขบแทะได้ เช่น ข้าวต้มไก่กับ ฟักเขียว และในช่วงนี้ลูกควรได้รับอาหารแทนนมแม่ 1 มื้อ
    7-8 7-8 เดือน อาหารจะหยาบกว่าเดิม แต่ยังคงอ่อนนุ่มเคี้ยวงาย นมจะเริ่มกลายเป็นอาหารเสริม อาหารที่รับประทานจะกลายเป็นอาหารหลักต่อไป ตัวอย่างลักษณะอาหารของทารกในวัยนี้ คือ ไข่ตุ๋นหมูสับกับข้าวสวยบดหยาย ๆ นุ่ม ๆ
    9-12 9-12 เดือน เด็กจะมีฟันหน้าเพิ่มขึ้นรวมเป็น 4 ซี่ ดังนี้ เขาจะใช้ฟันกัดอาหารและกลืนได้ดีขึ้น จึงทำให้สามารถรับอาหารอ่อน ประเภทสับหยาบ ๆ เช่น ข้าวหุงนิ่ม ๆ พุดดิ้งขนมปัง
    13-18 เดือน 13-18 เดือน เด็กสามารถรับประทานอาหารได้เกือบทุกชนิด ดังนั้ อาหารจะมีลักษณะ หยาบขึ้นกว่าเดิม แต่ยังคงต้องปรุงให้นุ่มพอที่จะรับประทานได้ ตัวอย่างอาหารของเด็กในวัยนี้ เช่น เกี๊ยวน้ำ ,ก๋วยเตี๋ยวหมูสับ ,สตูว์หมู ฯลฯ
  • การใช้ยาในระยะตั้งครรภ์

    การใช้ยาในระยะตั้งครรภ์

    ในระหว่างการตั้งครรภ์ คุณแม่ตั้งครรภ์ ไม่ควรหาซื้อและ รับประทานยาเอง เพื่อระงับอาการผิดปกติต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้น เช่น

    ยาแก้หวัด และแก้ปวดหัว ตัวร้อน บางประเภทมีตัวยา ” ฟีนาซีตีน ” (Phenacetin) ซึ่งมีผลทำให้การทำงานของไตผิดปกติ

    ยาแก้แพ้ ประเภทแอนติฮิสตามีน (Antihistamine) เป็นยารักษาโรคภูมิแพ้ อาการหวัดคัดจมูก และอาการแพัต่าง ๆ ยาประเภทนี้อาจส่งผลข้างเคียงแก่ทารกในครรภ์อาจทำให้ถึงพิการได้ถ้ากินมากๆ

    ยาระงับประสาท ต่าง ๆ (Tranquillizers) อาจมีผลทำให้ทารกในครรภ์พิการหรือคลอดออกมาแล้วมีอาการเซื่องซึม ถ้าท่านเครียดมาก จนแก้ไขไม่ได้ด้วยตนเอง อาจจะขอคำปรึกษาจากแพทย์ ประจำตัว

    ยาลดความอ้วน ไม่ใช่วิธีการควบคุมน้ำหนักที่ถูกต้องระหว่างการตั้งครรภ์

    ยาปฏิชีวนะ อาจะส่งผลให้เด็กมีฟันเหลืองและไม่แข็งแรงรวมทั้งยาที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ เครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของนิโคติน คาเฟอีน และสารอื่น ๆ อีกมากมายหลายชนิด

    ทางที่ดีเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือ หลีกเลี่ยงจากยาทุกประเภท ยกเว้นตามแพทย์สั่งเท่านั้น

    ข้อระวังการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์

    ยาบางชนิดที่ใช้ในหญิงตั้งครรภ์ อาจมีผลต่อสุขภาพของผู้เป็นมารดาโดยตรง หรืออาจผ่านรกเข้าไปสู่ทารกในครรภ์ ทำให้มีผลต่อการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์ได้ บางชนิดที่ใช้ในหญิงที่ให้นมบุตร สามารถผ่านไปเจือปนอยู่ในน้ำนมของมารดา มีผลต่อสุขภาพของทารกที่กินนมมารดาได้ และบางชนิดถ้าใช้ในทารกโดยตรง ก็อาจมีโทษต่อทารกได้ ดังนั้น ในการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ หญิงตั้งครรภ์ หญิงที่ให้นมบุตรและในทารก จึงต้องระมัดระวังอย่างพิเศษ

    ในที่นี้ จะขอสรุปเฉพาะยาที่ใช้บ่อยในการรักษาโรคทั่วไปเท่านั้น คงไม่ครอบคลุมถึงยาทุกชนิดที่มีผลต่ออนามัยของมารดาและเด็ก

    1. ยาที่อาจทำให้ทารกในครรภ์พิการ ซึ่งไม่ควรใช้ในหญิงตั้งครรภ์ ที่พบบ่อยเช่น

    • ฮอร์โมนเพศหญิง – เอสโตรเจน
    • สารปรอท 
    • ยารักษาโรคลมชัก-เฟนิโทอิน  มีชื่อทางการค้า เช่น ไดแลนทิน  
    • แอลกอฮอล์ (เหล้า เบียร์)

    2. ยาที่อาจมีพิษหรือผลข้างเคียงต่อทารกในครรภ์   ซึ่งไม่ควรใช้ในหญิงที่ตั้งครรภ์ หรือควรใช้ด้วยความระมัดระวัง เช่น

    • แอสไพริน ถ้ากินในระยะใกล้คลอด อาจทำให้ทารกที่เกิดมามีเลือดออกง่าย
    • ยาต้านอักเสบที่ไม่ใช่สเตอรอยด์  เช่น อินโดเมทาซิน , เฟนิลบิวตาโซน อาจทำให้ทารกเลือดออกง่าย
    • เตตราไซคลีน  ถ้าใช้ในหญิงตั้งครรภ์ระยะไตรมาสที่ 2 และ 3 อาจทำให้ทารกฟันเหลืองดำ กระดูกเจริญเติบโตผิดปกติ (สมองพิการปัญญาเสื่อม)
    • ยาประเภทซัลฟา ถ้าใช้ในหญิงระยะใกล้คลอด อาจทำให้ทารกเกิดอาการดีซ่านและสมองพิการได้ 
    • คลอแรมเฟนิคอล  อาจทำให้ทารกแรกเกิดมีอาการตัวเขียว เนื้อต้วอ่อนปวกเปียก ตัวเย็น หมดสติดังที่เรียกว่า เกรย์ซินโดรม 
    • สเตรปโตไมซิน  คาน่าไมซิน , เจนตาไมซิน ถ้าใช้นาน ๆ อาจทำให้ทารกหูพิการได้
    • ยาเสพติด (เช่น มอร์ฟีน เฮโรอีน) ถ้าใช้ในระยะใกล้คลอด อาจทำให้กดศูนย์ควบคุมการหายใจของทารก (ทำให้ทารกเกิดมาหยุดหายใจ) หรือมีอาการขาดยา ทำให้ทารกชักได้
    • ฟีโนบาร์บิทาล  ถ้าใช้ในระยะใกล้คลอด อาจกดศูนย์ควบคุมการหายใจของทารก (ทำให้ทารกเกิดมาหยุดหายใจ) หรือมีเลือดออกได้
    • ยาแก้ชัก เช่น ไดแลนทิน อาจทำให้ทารกเลือดออกง่าย
    • ยานอนหลับ เช่น เมโพรบาเมต อาจทำให้ทารกเจริญเติบโตช้า
    • ยารักษาคอพอกเป็นพิษ ได้แก่ เมทิมาโซล อาจทำให้ทารกเกิดโรคต่อมไทรอยด์ทำงานน้อย  ตัวเตี้ยแคระและปัญญาอ่อน 
    • ยารักษาเบาหวานชนิดกิน เช่น คลอร์โพรพาไมด์ อาจทำให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในเด็กแรกเกิดได้
    • ยารักษา มาเลเรีย คลอโรควีน  อาจทำให้มีพิษต่อหูของเด็ก
    • ยาควินิน ถ้าให้จำนวนมาก อาจทำให้แท้งบุตร หรือมีพิษต่อหูของเด็กได้
    • ยาความดัน รีเซอร์พีน  ถ้าใช้ในระยะใกล้คลอด อาจทำให้ทารกแรกเกิดมีอาการคัดจมูก ตัวเย็น หัวใจเต้นช้า ตัวอ่อนปวกเปียก
    • ยาพวกโพรพราโนลอล  อาจทำให้ทารกในครรภ์เจริญเติบโตช้า ทารกแรกเกิดมีชีพจรเต้นช้า หรือเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
    • บุหรี่ ถ้าสูบมากอาจทำให้ทารกตายในครรภ์ แท้ง หรือคลอดก่อนกำหนด หรือทารกอาจเกิดมาน้ำหนักน้อยกว่าปกติ

    3. ยาที่อาจมีอันตรายต่อหญิงที่ตั้งครรภ์

    ยาที่อาจมีโทษหรืออันตรายต่อหญิงตั้งครรภ์โดยตรงเช่น

    •  แอสไพริน  และยาต้านอักเสบที่ไม่ใช่สเตอรอยด์  อาจทำให้คลอดเกินกำหนด และคลอดยาก
    • เตตราไซคลีน อาจมีพิษต่อตับอย่างรุนแรง จนเป็นอันตรายได้
    • ไนโตรฟูแรนโทอิน อาจทำให้ตับอักเสบ โลหิตจาง

    4. ยาที่ควรหลีกเลี่ยงในระยะให้นมบุตร

    มารดาที่เลี้ยงบุตรด้วยนมตัวเอง ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาที่สามารถปนอยู่ในน้ำนม ซึ่งอาจมีโทษต่อทารกได้ เช่น

    •  เตตราไซคลีน  อาจทำให้ฟันเหลืองดำและกระดูกเจริญผิดปกติ
    •  ซัลฟา อาจทำให้ทารกมีอาการดีซ่าน และสมองพิการ 
    •  ซัลฟา ไนโตรฟูแรนโทอิน  อาจทำให้ทารกเกิดโลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงแตก ถ้ามีภาวะพร่องเอนไซม์ จี-6-พีดี
    •  คลอแรมเฟนิคอล  อาจทำให้เกิดโรคโลหิตจางจากไขกระดูกฝ่อ 
    •  อะม็อกซีซิลลิน อาจทำให้เด็กท้องเดิน
    •  เมโทรไนดาโซล  อาจทำให้เด็กเบื่ออาหาร อาเจียน
    •  แอสไพริน  อาจทำให้เกิดผื่นในทารก
    •  แอลกอฮอล์ บาร์บิทูเรต อาจทำให้เด็กง่วงซึมได้ และถ้าแม่ดื่มสุรามาก ๆ อาจมีผลต่อการเจริญเติบโตสมองเด็ก
    •  ฮอร์โมนเพศ เช่น เอสโตรเจน โพรเจสเตอโรนแอนโดรเจน อาจทำให้น้ำนมลดน้อยลง หรือหยุดไหล
    •  ยารักษาเบาหวานชนิดกิน ทำให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในทารก
    •  รีเซอร์พีน ทำให้เด็กคัดจมูก มีเสมหะมาก

    5. ยาที่ทารกและเด็กเล็กไม่ควรใช้
    ยาที่อาจเป็นอันตรายต่อทารก และเด็กเล็ก เช่น

    •  แอสไพริน ไม่ควรใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 1 ขวบ อาจทำให้มีเลือดออกได้
    •  ยาแก้แพ้  ไม่ควรใช้ในทารกอายุต่ำกว่า 2 สัปดาห์ อาจทำให้ซึม นอนไม่หลับ หรือชักได้
    •  เตตราไซคลีน  ห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 8 ปี อาจทำให้ฟันเหลืองดำอย่างถาวร และกระดูกเจริญไม่ดี
    •  คลอแรมเฟนิคอล  ห้ามใช้ในทารกอายุต่ำกว่า 4 เดือน อาจทำให้เด็กตัวเขียว เนื้อตัวอ่อนปวกเปียกหมดสติ ดังที่เรียกว่า เกรย์ชินโดรม
    •  ซัลฟา ห้ามใช้ในทารกอายุต่ำกว่า 2 เดือน อาจทำให้เกิดอาการดีซ่านและสมองพิการได้
    •  ยาแก้ท้องเดินประเภทลดการเคลื่อนไหวของลำไส้ เช่น ทิงเจอร์ฝิ่นการะบูน, โลโมทิล ไม่ควรใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี อาจกดศูนย์การหายใจ เป็นอันตรายได้
  • ข้อควรระวังในระหว่างตั้งครรภ์

    ข้อควรระวังในระหว่างตั้งครรภ์

    เมื่อเริ่มตั้งครรภ์ การพักผ่อนถือว่าเป็นสิ่งสำคัญ ถ้าเป็นไปได้คุณควรหยุดงานประจำเพื่อการพักผ่อนที่เพียงพอ โดยเฉพาะในช่วงท้องแก่ ยิ่งต้องให้เวลาในการดูแลเอาใจใส่ในเรื่องสุขภาพ ร่างกาย และสุขภาพจิตควบคู่กันไป

    แต่สำหรับครอบครัวที่ไม่ค่อยจะมีความคล่องตัวในเรื่องการเงินมากนัก คุณแม่จำเป็นต้องออกไปทำงานนอกบ้าน ก็ควรจะระวังเรื่องการเดินทางไว้ด้วย เนื่องจากในช่วงครรภ์อ่อน การกระทบกระทั่งอย่างรุนแรง อาจส่งผลกับเด็กอ่อนได้ โดยเฉพาะคุณแม่ท้องแรก ที่สำคัญในช่วงสามเดือนแรก คุณยังมีอาการแพ้ท้องรวมอยู่ด้วย การเดินทางคนเดียวยิ่งต้องเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษ

    ในระหว่างนี้ คุณควรงดการเดินทางไกล หรือหลีกเลี่ยงการเดินทางไปในที่ที่มีถนนขรุขระ เพื่อป้องกันการกระแทกกระเทือนต่าง ๆ และในช่วงท้องแก่ ควรงดการเดินทางระยะไกล ไม่ว่าจะด้วยพาหนะใด ๆ

    การควบคุมสติ อารมณ์ก็ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญไม่ว่าอากาศจะร้อนอบอ้าวหรือฟ้าฝนไม่เป็นใจ อย่างไรก็ตามแต่ คุณต้องสวมใส่เสื้อผ้าที่สบายตัวเพื่อให้อากาศถ่ายเทได้ดี

    รับประทานอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย

    คุณควรศึกษาจากคู่มือการตั้งครรภ์หรือปรึกษาแพทย์ที่คุณฝากครรภ์ไว้และให้ปฏิบัติอย่างเคร่งครัด

    การร่วมเพศ
    ไม่มีกฏเกณฑ์ในการห้ามมิให้มีการร่วมเพศระหว่างตั้งครรภ์ ยกเว้นผู้มีประวัติเคยแท้งบ่อยๆในช่วง สามเดือนแรก, เคยคลอดก่อนกำหนด หรือมีเลือดออกในครรภ์ปัจจุบัน

    อาการผิดปกติที่ควรปรึกษาแพทย์
    1. อาเจียนอย่างรุนแรงและถี่
    2. ปวดศีรษะมาก โดยไม่มีทีท่าว่าจะทุเลาลง
    3. ตามองเห็นภาพพร่ามัวไม่ชัดเจน
    4. มีไข้สูงเกิน 38.8 องศาเซลเซียส หรือ 101 องศาฟาเรนไฮต์
    5. ปัสสาวะบ่อย และปวดแสบ ( ดื่มน้ำมากๆ แล้วไม่ดีขึ้น )
    6. มือ หน้า และข้อเท้าบวมมาก
    7. ปวดท้องอย่างรุนแรง และท้องแข็งเป็นเวลานาน
    8. ทารกในครรภ์ไม่เคลื่อนไหว หรือเคลื่อนไหวน้อยกว่าสองครั้ง ภายในเวลา 12 ชั่วโมง ทั้งที่อายุครรภ์ เกิน 28 สัปดาห์แล้ว
    9. มีเลือดออกทางช่องคลอด
    10. มีน้ำไหลออกมาทางช่องคลอดตลอดเวลา

  • อาการคนท้อง และการเปลี่ยนแปลงของร่างกายของแม่

    อาการคนท้อง และการเปลี่ยนแปลงของร่างกายของแม่

    ความเปลี่ยนแปลงภายในและภายนอกร่างกาย
    ความเปลี่ยนแลงภายนอกทั่วไปที่เกิดขึ้นอย่างเห็นได้ชัดเจนในคุณแม่ทุกคน คือ คุณจะเริ่มอ้วนขึ้นโดยเฉพาะรอบเอว ท้อง เต้านม และสะโพก ในช่วงนี้คุณสามารถดูแลภาวะดังกล่าวให้มีความสมดุลได้เป็นลำดับ ความเปลี่ยนแลงที่เกิดขึ้นสามารถสังเกตุได้คือ

    เต้านม
    การขยายตัวของเต้านมจะทำให้หัวนมโตขึ้น และเริ่มมีสีคล้ำ บริเวณรอบ ๆ หัวนม จะเห็นเป็นเส้นเลือดฝอยเล็ก ๆ เต้านมจะขยายเต็มที่ในช่วง 6 สัปดาห์

    ความรู้สึกในการรับรสชาติของอาหาร  
    เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงภายในร่างกายที่ส่งผลต่อ การรับรู้รสชาติต่าง ๆที่เปลี่ยนไป บางรายอาจจะแพ้กลิ่นอาหารจนทำให้เกิดอาการอาเจียน เวียนศรีษะ ส่วนมากจะเป็นช่วงระยะ 3 เดือนแรก โดยเฉพาะคุณแม่ท้องแรก แต่ในบางรายอาจจะมีอาการแพ้มากผิดปกติ ในกรณีนี้ ควรพบแพทย์เพื่อรับการบำบัดที่ถูกต้อง

    ปัสสาวะบ่อย
    การปัสสาวะจะเริ่มถี่ขึ้น จากเดิมเป็นวันละประมาณ 2-6 ครั้ง เนื่องจากการขยายตัวของมดลูกไปกดกระเพาะปัสสาวะ ทำให้เกิดอาการบีบตัวมากกว่าปกติ สำหรับผู้ที่มีประวัติทางครอบครัวที่เป็นโรคเบาหวาน ควรจะได้รับการตรวจอย่างละเอียดจากแพทย์ที่คุณฝากครรภ์ เพราะการปัสสาวะบ่อยอาจจะมีสาเหตุมาจากการเป็นโรคเบาหวานแทรกซ้อนได้

    อาการหน้ามืดเป็นลม
    เกิดจากความดันของโลหิตมีการเปลี่ยนแปลงในช่วงตั้งครรภ์ เนื่องจากฮอร์โมนที่เรียกว่า
    โปรเจสเตอโรน ถูกผลิตออกมามากและ ทำให้กล้ามเนื้อ ของหลอดเลือดคลายตัว ความดันโลหิตลดต่ำลง เป็นเหตุให้เกิดอาการหน้ามีด ตามัว เป็นลมง่าย  เมื่อเกิดอาการอย่างนี้ อย่าเพิ่งตกใจ เพราะภายใน 15 สัปดาห์ อาการดังกล่าวจะค่อยๆหายไปและร่างกายของคุณจะเริ่มปรับตัวได้ในที่สุด

    ผิวหนัง
    บางรายจะเปลี่ยนจากคนที่เคยผิวมันมาเป็นผิวแห้ง รวมทั้งมีการแตกของผิวหนังเนื่องจากการขยายตัว คุณควรป้องกันโดยการทาโลชั่น หรือเบบี้ออยล์ ตามส่วนต่างๆ โดยเฉพาะบริเวณหน้าท้องที่จะมีการแตกของผิวหนัง ได้มากที่สุด นอกจากนี้อาจมีอาการตกกระ ขึ้นฝ้า และเล็บมือเล็บเท้าจะเริ่มเหลืองบ้าง แต่พอหลังคลอดจะหายไปเอง

    อารมณ์แปรปรวนได้ง่าย
    เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนภายในร่างกาย บางครั้งคุณจะรู้สึกว่า ตัวเองเป็นอะไรไป
    ทำไมจึงหงุดหงิดง่าย หรือสิ่งที่เคยชอบก็กลับไม่ถูกใจขึ้นมาเสียเฉยๆ ทางแก้ไขก็คือ พยายามพักผ่อนให้มาก หากิจกรรมเล็กๆน้อยๆทำ เพื่อช่วยให้เพลิดเพลินได้ในบางช่วง เพราะอารมณ์หงุดหงิด ขี้โมโหของคุณ อาจส่งผลกับลูกในท้องของคุณได้

    การขาดธาตุเหล็ก
    คุณแม่เมื่อตั้งครรภ์จะต้องมีการสร้างระบบเม็ดเลือดแดงในร่างกาย ให้เพียงพอ เพราะเลือดแดงส่วนหนึ่งจะถูกนำไปเลี้ยงทารกในครรภ์  และนี่คือสาเหตุหนึ่งที่ทำให้คุณเกิดอาการของการขาดธาตุเหล็กได้ การเสริมธาตุเหล็ก ทำได้โดยการรับประทานอาหารที่มี ธาตุเหล็กสูง เช่น ตับ  ผักบุ้ง เนื้อสัตว์ต่างๆ หรืออาจรับประทานยาเสริมธาตุเหล็กตามที่แพทย์สั่ง

    ปวดหลัง 
    เนื่องจากท้องที่โตขึ้นเรื่อยๆ ทำให้คุณต้องแบกรับน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น การเคลื่อนตัวและการเดินทางเป็นไปได้อย่าง ลำบาก คุณแม่ควรได้รับการนั่งพักบ่อยๆ ไม่ควรเดินทางระยะไกลจนเกินไป ควรเลือกเก้าอี้นั่งที่เอนเล็กน้อย เพื่อเป็นการพักท้อง และลดอาการปวดหลังได้เป็นครั้งคราว

    ปอดและการหายใจ  
    โดยเฉพาะในช่วงที่ครรภ์แก่ขึ้น เนื่องจากมดลูกดันกระบังลมขึ้นไป ทำให้หายใจไม่สะดวก วิธีแก้ไขให้นำหมอนมาหนุนหลังไว้ หรือหาเก้าอี้ที่นั่งสบายๆ คือ  ไม่สูงหรือเตี้ยเกินไปนัก

    เส้นเลือดขอด
    เมื่อท้องเริ่มขยายใหญ่ขึ้น การหมุนเวียน ของโลหิตเริ่มไม่สะดวกตามไปด้วย เนื่องจากถูกกดจากน้ำหนักตัว ซึ่งมีผลทำให้เกิดอาการเส้นเลือดขอด คุณควรหมั่นนั่งและเปลี่ยนอากัปกิริยาบ่อยๆ ไม่ควรยืนท่าเดียวเป็นเวลานานๆ ควรรู้จักผ่อนขาไปมา เพื่อให้เลือดได้หมุนเวียนบ้าง หรือนั่งแช่เท้าในน้ำอุ่นก็จะช่วยให้อาการทุเลาลงได้

     

  • ความเชื่อแปลกๆของคนไทยเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ และคลอดบุตร

    ความเชื่อแปลกๆของคนไทยเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ และคลอดบุตร

    ความเชื่อแปลกๆของคนไทยเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ และคลอดบุตร

    ก. ความเชื่อเกี่ยวกับตอนตั้งครรภ์ และคลอด

    • ห้ามกินของเผ็ดๆ จะทำให้ลูกเกิดมามีเส้นผมน้อย
    • ห้ามคุณแม่อาบน้ำเวลากลางคืนเพราะจะทำให้ ตั้งครรภ์แฝดน้ำได้ (ท้องโตเพราะมีน้ำคร่ำมากเกินไป)
    • ต้องดื่มน้ำมะพร้าวมากๆ ลูกคลอดออกมาจะตัวสะอาดไม่มีไขมาก
    • ห้ามหญิงมีครรภ์ไปเยี่ยมคนป่วยหรือไปงานศพ (จะทำให้ลูกเกิดมาเศร้า)
    • ต้องออกแรงหรือทำงานมากๆ จะทำให้ท้องหลวม คลอดง่าย
    • ห้ามนอนหงาย เด็กจะเบ่งให้ท้องแตก
    • ดื่มน้ำต้มดอกบัวและคลานลอดท้องช้าง จะทำให้ลูกแข็งแรง คลอดง่าย
    • อย่ายืดแขนขึ้นไปหยิบของบนหิ้ง จะทำให้สายรกพันคอเด็ก
    • ห้ามใช้สายตามากจะทำให้ตามัวหรือบอดได้
    • ห้ามถูกลม สระผม หรือกินของเย็นๆ ช่วงหลังคลอดใหม่ๆ จะทำให้เป็นไข้ หรือมดลูกบวมได้
    • ห้ามกินหน่อไม้ ไข่ และเนื้อ จะทำให้แผลฝีเย็บคัน และหายช้า

    ข. ความเชื่อเกี่ยวกับการเลี้ยงลูก

    • ลูกตัวเหลืองต้องให้หยุดกินนมแม่ ดื่มแต่น้ำมากๆ
    • ลูกร้องมาก 3 เดือนแรก ให้เอาผ้าห่อท้องไว้ ไม่ให้ลมเข้าท้อง
    • ให้เด็กดูดชายผ้าที่จุ่มในขี้แมลงสาบ เพื่อขับขี้เทา
    • ห้ามอุ้มเด็กโดยไม่ใช้ผ้ารอง จะทำให้เด็กติดมือ
    • ก่อนสะดือหลุดต้องใช้ผ้าพันไว้ กันไม่ให้ท้องอืด
    • บ้วนน้ำลายใส่สะดือบ่อยๆ สะดือจะได้หลุดเร็วๆ
    • เก็บสายสะดือไว้ในโถ จะทำให้อายุยืน
    • ใช้น้ำข้าวบีบนวดตามแขนขา ถ้าไม่อยากให้ลูกขาโก่งและแขนคอก
    • ลูกลิ้นเป็นฝ้า ใช้ผ้าชุบฉี่เด็กสดๆ เช็ดลิ้น
    • รับขวัญลูกตอนอายุครบเดือน ด้วยการโกนผมไฟ
    • เคี้ยวข้าวผสมกล้วยน้ำว้า ให้เด็กครบหนึ่งเดือนกิน
    • ลูกอัณฑะไม่ลงถุง ให้นาบด้วยมะเขือเผาหรือใบพลู
    • เด็กท้องเสียบ่อยช่วง 5-8 เดือน เพราะเด็กกำลังยืดตัว
    • ลูกมีแผลเป็นหนอง ห้ามกินไข่กินเนื้อ
    • ห้ามกินปลา จนกว่าจะพูดคำว่า “ปลา” ได้ (กลัวก้างปลาติดคอ)
    • กินกับข้าวมากๆ จะเป็นตานขโมย
    • เป็นหวัด ให้ตบหัวด้วยน้ำต้มใบส้มป่อย หรือใบมะขามกับหัวหอม
    • ทามหาหิงส์ ให้ท้องหนาๆ จะได้ไม่ปวดท้องบ่อย
    • ลูกพลิกคว่ำได้ครั้งแรก ต้องรีบเอาขันน้ำเย็นมาวางไว้กลางหลัง
    • ห้ามพูดว่าฟันซี่แรกขึ้น ให้พูดว่า “ดอกไม้ขึ้นแล้ว “
    • เวลาซักผ้าอ้อมห้ามบิดผ้า เด็กจะบิดตัว
    • เด็กป่วยบ่อย ต้องไว้ผมจุก หรือ ไว้ผมแหยมที่กลางกระหม่อม
    • ลูกคนก่อนแพ้น้อง ให้อาบน้ำกับหว่างขาแม่
    • ลูกหกล้มไห้เอามือตบพื้น เพื่อเรียกขวัญ
    • เด็กไม่สบาย เพราะ “แม่ซื้อ” (ผีประจำตัวเด็ก) มากวน
    • ห้ามชมว่าเด็กน่ารัก เดี๋ยวแม่ซื้อจะมาเอาตัวเด็กไป
      ฯลฯ