|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Category: แม่และเด็ก
รวมเรื่องของแม่ และเด็ก การเลี้ยงดูเด็ก การตั้งครรภ์
-

อุบัติเหตุที่พบบ่อยในเด็ก ที่เราต้องระวัง
-

5 โรคที่พบบ่อยในเด็ก
ลิ้นเป็นฝ้า
ฝ้าขาวที่เกาะอยู่ที่บนลิ้น กระพุ้งแก้มของเด็กเกิดจากผิวชั้นออกของลิ้นที่ลอกออกและมีน้ำลายผสมคราบนมหรือเศษอาหารมาเกาะ บางครั้งก็มีเชื้อรา ทำให้เห็นเป็นปื้นขาวๆเกาะแน่นอยู่บนลิ้นทำให้เด็กเจ็บลิ้นและเบื่อนมได้
การป้องกันลิ้นไม่ให้เป็นฝ้าทำได้โดยให้เด็กดูดน้ำหลังดูดนมทุกครั้งเพื่อล้างคราบนมที่ติดอยู่ในช่องปาก ถ้ายังไม่ได้ผลก็ให้ใช้สำลีหรือผ้ากอซที่สะอาดชุบน้ำอุ่นหรือกลีเซอรีนบอแรกซ์เช็ดทำความสะอาดลิ้นและปากเด็กวันละ 2-3 ครั้ง หากมีฝ้าขาวเกาะติดเป็นแผ่นคราบบริเวณผนังภายในปากด้านกระพุ้งแก้ม ซึ่งรักษาความสะอาดยาก ควรใช้น้ำยาสีม่วง (เจนเชียนไวโอเล็ต 1%) ป้ายวันละครั้ง ถ้าใช้วิธีดังกล่าวข้างต้นแล้วยังไม่หายก็ควรไปปรึกษาแพทย์
ตาแฉะ
เมื่อแรกเกิดแพทย์จะหยอดตาเด็กทันทีเพื่อป้องกันโรคหนองในและเชื้อโรคต่างๆเข้าตาเด็กซึ่งยานี้อาจทำให้ตาของเด็กแฉะมีขี้ตาขาวๆได้ซึ้งเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าหนังตาเด็กบวมแดง มีขี้ตาสีเหลืองหรือสีเหลืองปนสีเขียวแสดงว่ามีเชื้อโรคเข้าตาจะทำให้เด็กตาอักเสบ ควรรีบไปพบแพทย์
มีไข้
เมื่อเด็กมีไข้ควรเช็ดตัวให้เด็กบ่อยๆโดยใช้ผ้าชุบน้ำธรรมดาบิดหมาดๆ เช็ดตามซอกคอ ข้อพับต่างๆเพื่อระบายความร้อนออกจากร่างกาย ไม่ควรใช้น้ำเย็นเช็ดตัวเด็ก เพราะร่างกายปรับตัวไม่ทันทำให้อาการไข้ทรุดลงอีก ควรให้เด็กสวมเสื้อผ้าบางๆเพื่อระบายความร้อนออกจากตัวเด็กได้ดีขึ้นและควรให้เด็กดื่มหรือดูดน้ำมากๆ (น้ำผลไม้ก็ได้) หากไข้ยังไม่ลดควรพาเด็กไปพบแพทย์
ชัก
การชักของเด็กมักเกิดจากมีไข้สูงมักพบในเด็กตั้งแต่อายุ 6 เดือน ถึง 6 ปีโดยทั่วไปอาการชักเกร็งจะเป็นอยู่ 2-3 นาที ก็หายแต่ถ้าชักนานอาจทำให้การหายใจของเด็กมีปัญหา ร่างกายและสมองขาดออกซิเจนทำให้เด็กพิการหรือเสียชีวิตได้
เมื่อเด็กชักควรอุ้มให้นอนตะแคง ศีรษะต่ำ ใช้ลูกยางดูดเสมหะออกจากคอและจมูก คลายเสื้อผ้า ให้หลวมเพื่อให้ความร้อนระบายออก เช็ดตัวเพื่อลดไข้ด้วยน้ำธรรมดาโดยเช็ดบริเวณซอกคอ รักแร้ ขาหนีบ ระวังอย่าให้เด็กกัดลิ้นตัวเองโดยใช้ผ้าพันปลายช้อนใส่เข้าไป ในปากให้อยู่ระหว่างฟันเด็ก อย่าให้ศีรษะกระแทกพื้นระหว่างชัก อาจให้ยาลดไข้ตามคำแนะนำของแพทย์
ผด ผื่นต่างๆ
ผื่นผ้าอ้อม เกิดจากผ้าอ้อมซักไม่สะอาด ทำให้ระคายเคืองผิวเด็ก ผ้าอ้อมเปียกชื้นเป็นที่หมักหมมของเชื้อโรค เด็กนอนจมฉี่ไม่เปลี่ยนผ้าอ้อม (รวมผ้าอ้อมสำเร็จรูปด้วย) อับชื้นนานๆ แอมโมเนียในฉี่เด็กทำให้เกิดผื่นผ้าอ้อมได้ แก้ไขโดยการซักผ้าอ้อมให้สะอาด ตากแดดให้แห้งสนิท เวลาเปลี่ยนผ้าอ้อมควรทำความสะอาดก้นเด็กด้วยสำลีชุบน้ำ เช็ดให้สะอาดแล้วเช็ดให้แห้งสนิทก่อนใส่ผ้าอ้อมใหม่ หากเป็นมากก็ควรปล่อยเด็กล่อนจ้อนบ้างเพื่อให้อากาศถ่ายเทดี หากยังไม่หายก็ควรไปพบแพทย์
ผื่นในรอยพับ ถ้าเด็กอ้วนมากเนื้อจะย่นเป็นชั้นๆจนเกิดรอยพับเป็นที่หมักหมมความชื้น การเสียดสีทำให้เกิดการระคายเคืองเป็นผื่นแดง ควรอาบน้ำเด็กให้สะอาดโดยเฉพาะบริเวณรอยพับให้สะอาดแล้วเช็ดตัวเด็กให้แห้งแล้วทาแป้งบางๆอาจทาวาสลินบริเวณรอยย่นรอยพับเพื่อกันการเสียดสีระคายเคือง
ผด เมืองไทยอากาศร้อนทำให้เกิดผดเม็ดเล็กๆแดงๆบริเวณคอ ไหล่ หน้าอก ใบหน้า ลำตัวเด็ก ควรอาบน้ำเด็กบ่อยๆ เช็ดตัวให้แห้ง ทาแป้งบางๆ สวมใสเสื้อผ้าบางๆให้เด็ก ถ้าเกิดอาการคันด้วยให้ใช้ยาคาลามายน์ทาแก้คันได้
-

ตารางการให้ภูมิคุ้มกันโรคที่เด็กควรได้รับ
ตารางแสดงการให้ภูมิคุ้มกันโรคที่เด็กควรได้รับ
อายุ วัคซีนป้องกันโรค แรกเกิด วัคซีน บีซีจี ป้องกันโรควัณโรค
* ตับอักเสบ บี ครั้งที่ 12 เดือน คอตีบ บาดทะยัก ไอกรน ครั้งที่ 1
โปลิโอ ครั้งที่ 1
ตับอักเสบ บี ครั้งที่ 24 เดือน คอตีบ บาดทะยัก ไอกรน ครั้งที่ 2
โปลิโอ ครั้งที่ 26 เดือน คอตีบ บาดทะยัก ไอกรน ครั้งที่ 3
โปลิโอ ครั้งที่ 3
ตับอักเสบ บี ครั้งที่ 39-12 เดือน ** หัด คางทูม หัดเยอรมัน ครั้งที่ 1 1 1/2 ปี คอตีบ บเดทะยัก ไอกรน ครั้งที่ 4
โปลิโอ ครั้งที่ 4
*** ไข้สมองอักเสบ ครั้งที่ 1
ไข้สมองอักเสบ ครั้งที่ 2 (ห่างจากครั้งแรก 1-2 สัปดาห์)2 1/2 ปี ไข้สมองอักเสบ ครั้งที่ 3 4-6 ปี คอตีบ บาดทะยัก ไอกรน ครั้งที่ 5
โปลิโอ ครั้งที่ 5
**** วัคซีน บีซีจี ป้องกันวัณโรค12-16 ปี ***** หัด คางทูม หัดเยอรมัน ครั้งที่ 2
คอตีบ บาดทะยัก ครั้งที่ 6หมายเหตุ วัคซีนทุกชนิด ถ้าเด็กไม่ได้เริ่มฉีดตามกำหนดให้เริ่มฉีดได้ทันที
* ถ้าแม่เป็นพาหะของโรค เด็กต้องฉีดวัคซีนป้องกันโรคตับอักเสบ บี เข็มแรกภานใน 24 ชั่วโมง เข็มต่อไปฉีดเมื่ออายุ 1 เดือนและ 6 เดือนตามลำดับ
** ในกรณีที่ไม่มีวัคซีนรวม หัด คางทูม หัดเยอรมัน ให้ใช้วัคซีนหัดแทน
*** วัคซีนป้องกันไข้สมองอักเสบจำเป็นต้องฉีคถ้าเด็กอยู่ในท้องถิ่นที่มีโรคนี้ชุกชุมโดยให้ครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2 ห่างกัน 1-2 สัปดาห์และครั้งที่ 3(เข็มกระตุ้น)
ห่างจากเข็มแรก 1 ปี
**** วัคซีน บีซีจี ให้ในรายที่ไม่มีแผลเป็นจากการฉีดวัคซีนชนิดนี้ในครั้งแรก บีซีจี ห้ามให้ในเด็กที่มีอาการของโรคเอดส์
***** ในกรณีที่ไม่มีวัคซีนรวม หัด คางทูม หัดเยอรมัน ให้ใช้วัคซีนหัดเยอรมันแทน -

ตารางแสดงพัฒนาการของเด็กวัยแรกเกิดถึง 6 เดือน
ตารางแสดงพัฒนาการของเด็กวัยแรกเกิดถึง 6 เดือน
พัฒนาการในช่วง พัฒนาการทางร่างกาย พัฒนาการทางด้านอารมณ์ พัฒนาการด้านสังคม ความต้องการของเด็ก
วัยแรกเกิด - น้ำหนัก 3-3.5 ก.ก.
- ส่วนสูงประมาณ 50 ซ.ม.
- สามารถเอียงศีรษะไปด้าน
ข้างได้ เมื่อนอนหงายหรือ
นอนคว่ำในท่าที่จับวางไว้ - สามารถเคลื่อนไหวท่อนแขน
ได้แบมือกำมือได้ - เคลื่อนไหวท่อนแขนมากกว่า
ท่อนขา
- อาจมีอาการตกใจง่ายโดยแสดง
อาการเกร็งหรือผวา - ไม่ชอบการเคลื่อนไหวมากเกินไป
- ไม่ชอบอุ้มนานๆ
- แสดงอาการพอใจได้บ้างโดยทำ
เสียงในคอเบาๆ
- ชอบนอนโดยไม่มีการรบกวน
- เมื่อร้องไห้จะหยุดได้ถ้ารู้สึกถึง
สัมผัสที่นุ่มนวล - เมื่อเริ่มให้ดูดนมครั้งแรกอาจ
ไม่ยอมดูด แต่จะดูดได้ดีขึ้นในวันที่
2-3
- ต้องการความอบอุ่นทางร่างกาย
โดยการพันผ้ารอบตัวของเด็ก
(ไม่แน่นเกินไป) - ต้องการความอบอุ่นทางจิตใจ
จากสัมผัสอันอบอุ่นของแม่ - ต้องการดูดนม
- ต้องการความเงียบเพื่อนอนนานๆ
และแสงที่ไม่จ้าเกินไป - ต้องการความสะอาดของร่างกายและเสื้อผ้า
- ต้องการการพูดคุยด้วยในยามตื่นนอน
อายุ 1 เดือน - น้ำหนัก 4-4.5 ก.ก.
- ส่วนสูงประมาณ 55 ซ.ม.
- เมื่ออุ้มพาดบ่าจะผงกศีรษะ
ขึ้นได้บ้าง - สามารถมองตามสิ่งที่เคลื่อนไหว
อยู่ข้างหน้าได้ในระยะใกล้ๆ - เมื่อตื่นนอนจะมองไปรอบๆตัว
- แขนขายังเคลื่อนไหวไม่สัมพันธ์กัน
- ต้องการนอนนานๆเกือบเท่าระยะ
แรกเกิด
- อารมณ์โดยทั่วไปไม่แตกต่างกับ
ระยะแรกเกิดมากนัก - เริ่มยิ้มได้
- เมื่อมีคนเข้ามาใกล้จะเริ่มมอง
และเมื่อมีคนอุ้มจะมีอาการเกร็ง
ตัวเล็กน้อย - สามารถแสดงอาการสะท้อนความรู้สึก
ได้บ้าง เช่น ร้องเมื่อกลัวกับร้องเมื่อไม่
สบายตัวจะมีความแตกต่างกันเล็กน้อย
- ต้องการเช่นเดียวกับระยะแรกเกิดทุกอย่าง
- ต้องการให้มีคนเอาใจใสพูดคุยด้วยมากขึ้น
- ต้องการดูของเล่นที่เคลื่อนไหวได้
อายุ 3 เดือน - น้ำหนัก 5-6.2 ก.ก.
- ส่วนสูงประมาณ 60 ซ.ม.
- ชันคอได้บ้างสามารถพลิกตัว ผงก
ศีรษะและหันไปมาได้ - บังคับกล้ามเนื้อได้บ้าง ถีบเท้าได้
- มองดูและเล่นนิ้วตัวเองได้
- ต้องการนอนหลับลดลงกว่าเดิม
- แสดงความรู้สึกพอใจด้วยการเปล่ง
เสียงอ้อแอ้ - ยิ้มได้บ่อยครั้งมากขึ้น
- แสดงความรู้สึกทางสีหน้าได้
- สนใจสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
- มองหน้าแม่ขณะดูดนม มองคนที่อยู่
ใกล้ๆได้ - รู้จักหยุดฟังเสียง เริ่มจำเสียงแม่ได้
- ความต้องการพื้นฐานเช่นเดียวกับเด็กอ่อน
- ต้องการของเล่นที่เหมาะสมกับการพัฒนา
ของร่างกายเด็กวัยนี้ - ต้องการคนโอบกอดและพูดคุย
- ต้องการอาหารเสริม
อายุ 6 เดือน - น้ำหนัก 7-7.5 ก.ก.
- ส่วนสูงประมาณ 65 ซ.ม.
- คว่ำและหงายได้คล่อง ถ้าช่วยพยุง
เด็กจะนั่งได้ - จับของเล่นได้โดยใช้สองมือช่วยและ
เอาของเข้าปาก - เคลื่อนไหวได้ตามความต้องการ
- ชอบถีบเท้าและขย่มตัว
- กล้ามเนื้อมือและตาเริ่มประสานกันได้ดี
ตาจ้องที่ของในมือหรือของอื่นๆที่ห่างออกไป
และพยายามจะคว้า
- แสดงอารมณ์ของตนได้ชัดขึ้นโดยใช้อวัยวะ
และท่าทาง เช่น โกรธก็จะถีบเท้า - กระตือรือร้นอยากรู้อยากเห็น
- มีความเข้าใจเล็กๆน้อยๆต่อการแสดงออกของผู้ใหญ่
- แยกแยะได้ระหว่างคนแปลกหน้ากับคนคุ้นหน้า
- สนใจสิ่งรอบตัวมากขึ้น
- จำเสียงแม่ได้และหันไปถูกทิศที่แม่ยืมอยู่
- ต้องการความอบอุ่น ความสะอาด ความเอา
ใจใส่จากพ่อแม่ - ต้องการของเล่นที่เหมาะสมกับการพัฒนาในวัยนี้
การตรวจสอบพัฒนาการของเด็ก
หากพ่อแม่พบว่าลูกมีลักษณะที่สงสัยว่าอาจจะผิดปกติหรือมีปัญหาการเลี้ยงดูควรพาไปปรึกษาแพทย์พัฒนาการเบื้องต้นที่อาจใช้เป็นเกณฑ์ตรวจสอบมีดังนี้
การได้ยิน ในเดือนแรกเด็กไม่สะดุ้งเวลามีเสียงดังใกล้ตัว/อายุ 6 เดือนไม่หันมองหาตามเสียง
การมองเห็น เดือนแรกไม่มองหน้า/อายุ 3 เดือนไม่มองตามสิ่งของหรือหน้าคนที่เคลื่อนไหวอยู่ตรงหน้า/6 เดือนไม่คว้าของ/9 เดือน
ไม่หยิบของชิ้นเล็กๆที่อยู่ตรงหน้า
การเคลื่อนไหว เดือนแรกแขนขาเคลื่อนไหวน้อย/อายุ 3 เดือนยังไม่ชันคอ/5 เดือนยังไม่คว่ำ/9 เดือนยังไม่นั่ง/1 ปีไม่เกาะยืน/2 ปียัง
ล้มง่ายเก้ๆกังๆ
การรู้จักใช้ภาษา อายุ 10 เดือนยังไม่เลียนเสียงพูด/1ปียังไม่เลียนแบบท่าทางยังพูดเป็นคำที่ไม่มีความหมาย /3 ปียังพูดไม่เป็นประโยค -

สิ่งที่ควรทราบก่อนการให้นมผสมแก่ลูก
การให้นมแม่เป็นสิ่งที่ดีที่สุด เพราะนมแม่มีความปลอดภัยและเหมาะสมกับวัยทารกมากที่สุด และยังให้ความอบอุ่นแก่ลูก แต่บางครั้งคุณแม่บางท่านอาจมีความจำเป็นไม่สามารถเลี้ยงลูกด้วยนมตนเองได้ เพราะปัญหาสุขภาพบางอย่างที่อาจเป็นอันตรายต่อแม่และเด็กหรือคุณแม่กินยาบางอย่างที่สามารถผ่านมาทางน้ำนมได้เมื่อเป็นเช่นนี้คุณแม่ท่านนั้นจำเป็นต้องใช้นมผงดัดแปลงสำหรับทารกแทน
สิ่งที่ควรทราบก่อนการใช้นมผสมแก่ลูก
- เลือกชนิดของนมให้ถูกต้องตามอายุของเด็ก
- ชงให้ถูกส่วนโดยดูตามคำแนะนำข้างกระป๋อง
- คำนึงถึงความสะอาดของอุปกรณ์ในการชงนมควรล้างให้สะอาดและต้มในน้ำเดือด 10 นาที
- ไม่ควรชงนมทิ้งไว้นานเกินไป หากลูกไม่ดูดให้เททิ้งไม่ควรนำมาให้กินอีกในมื้อต่อไป
- เวลาให้นมลูกควรอุ้มลูกไว้ในอ้อมแขนทุกครั้ง
- ไม่ควรปิดจุกนมแน่นเกินไป ทำให้อากาศไม่สามารถเข้าไปแทนที่น้ำนมในขวดได้ เวลาดูดน้ำนม
จะไม่ค่อยไหล ทำให้เด็กหงุดหงิดอารมณ์เสียได้ง่าย - จับขวดนมให้แน่นและเอียงให้พอเหมาะ เพื่อให้มีน้ำนมในจุกขวดตลอดเวลา ทั้งนี้เพื่อป้องกันไม่ให้
อากาศเข้าท้องลูก ระหว่างให้นมควรหยุดพักสัก 1-2 ครั้ง เพื่อไล่ลมให้ลูกเป็นระยะ
วิธีชงนม
- ต้มขวดนมและจุกนมในน้ำเดือดประมาณ 10 นาที
- ใส่น้ำสุกอุ่นๆตามปริมาณที่ถูกต้องลงในขวดนม อย่าใช้น้ำร้อนจัดชง
เพราะจะทำให้สูญเสียวิตามินบางส่วนไป - ตวงนมผงตามมาตราส่วนข้างกระป๋องด้วยช้อนตวงที่บรรจุมากับกระป๋อง
ปาดให้เรียบด้วยมีดที่สะอาด - ใส่นมผงลงแล้วเขย่าขวดเล็กน้อยเพื่อให้นมผงละลายได้หมด พยายามอย่าเขย่าให้เกิดฟอง
มากเกินไปโดยการจับขวดนมแล้วหมุนมือเป็นวงกลมเหมือนเอาขวดนมแกว่งในน้ำ จะเกิด
ฟองน้อยกว่าการเขย่าขึ้นลง - ก่อนให้นมลูก ทดลองหยดน้ำนมลงบนหลังมือเพื่อทดสอบว่าอุ่นพอเหมาะ ไม่ร้อนจัด
วิธีไล่ลม
- อุ้มลูกนั่งตัก ให้นั่งตัวตรงเอามือรองใต้คางลูกไว้อีกมือลูบเบาๆที่ห้าท้องบริเวณกระเพาะหรือตบเบาๆ
ลูกจะเรอและผายลมออกมา - อุ้มลูกพาดไหล่ ให้คางลูกเกยบนไหล่ของคุณแม่พอดี เวลาลูกอยู่ในท่านี้ลมจะลอยขึ้นมา คุณแม่เพียง
ตบหลังเบาๆลูกก็จะเรอออกมาโดยง่าย
ปัญหาที่อาจพบหลังการให้นม
- แหวะนม เด็กทุกคนมักจะแหวะนมเวลาเรอ ส่วนมากมักจะแหวะนมออกมาเพียงนิดเดียวซึ่งถือว่าไม่ผิด
ปกติแต่อย่างใด แต่ถ้าแหวะออกมามากควรหาสาเหตุว่าเป็นเพราะอะไร เช่น ดูดนมมากเกินไป แม่อุ้ม
ลูกนอนราบไปในขณะให้นมลูก อุ้มลูกแบบเขย่าหรือโยน ลูกร้องมากไป เป็นต้น - สะอึก เป็นอาการปกติที่มักเกิดหลังจากเด็กดูดนมเสร็จแล้ว สักพักก็จะหายไปเอง คุณแม่อาจจะให้ลูกดูดน้ำ
สักเล็กน้อยอาการก็จะดีขึ้น - อาเจียน ถ้าลูกอาเจียนหลังจากดูดนมตามปกตินมที่ออกมาจะเป็นก้อนสีขาว แต่ถ้าอาเจียนมีกลิ่นเปรี้ยวๆ
เพราะผสมกับน้ำย่อยในกระเพาะอาหาร อาจเป็นเพราะลูกกำลังมีปัญหาเกี่ยวกับระบบการย่อยอาหารหรือ
อาจเริ่มไม่สบายต้องคอยดูแลอาการต่อไป - ท้องอืด แน่นท้อง อาจเกิดจากกินมากเกินไปหรือมีลมเข้าท้องขณะดูดนม ควรใช้การไล่ลมช่วยทุกครั้ง
- ท้องผูก เด็กบางคนไม่ถ่ายทุกวัน แต่ถ้าเด็กถ่าย 2-3 วันครั้งหรือไม่ยอมถ่ายหรือถ่ายเป็นก้อนแข็งๆ
ควรให้ลูกดูดน้ำหรือน้ำผลไมที่สะอาดเพิ่มขึ้น เช่น น้ำส้มคั้น ไม่ควรสวมทวารหรือให้ยาระบายแก่ลูก
โดยไม่ปรึกษาแพทย์ก่อน - ท้องเสีย ถ้าลูกมีอาการท้องเสียเล็กน้อยอาจผสมนมให้จางลงจนกว่าอาการท้องเสียจะทุเลา การผสม
นมให้จางลงทำได้โดยการเพิ่มน้ำอีกเท่าตัวหรือลดนมผงลงครึ่งหนึ่งโดยใช้น้ำเท่าเดิม เช่น เคยผสมนม
2 ช้อนต่อน้ำ 2 ออนซ์ ก็เปลี่ยนเป็นนม 1 ช้อนต่อน้ำ 2 ออนซ์ เป็นต้น แต่ถ้าลูกถ่ายอุจจาระเป็นมูกหรือน้ำ
บ่อยครั้ง ควรหยุดให้นมหยุดให้อาหารชนิดที่มีกากมากๆ เช่นน้ำผลไม้ ให้ลูกดูดน้ำอุ่นๆและรีบไปพบแพทย์
-

5 ข้อแนะนำการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
นมแม่เป็นอาหารธรรมชาติที่มีสารอาหารครบถ้วนเหมาะต่อการย่อยและการดูดซึมของร่างกายของลูก ทำให้การเจริญเติบโต และพัฒนาการของลูกสมบูรณ์ ทั้งยังอุดมไปด้วยภูมิคุ้มกันโรค การที่แม่ให้ลูกดูดนมแม่เองลูกจะมีความสุขในการดูดนม ซึ่งเป็นความสุขที่ลูกต้องการตามธรรมชาติ ลูกจะดูดนมได้นานเท่าที่ลูกพอใจ และในระหว่างนี้เองสายใยผูกพันระหว่างแม่กับลูกเริ่มแน่นแฟ้นขึ้น การให้นมแม่แก่ลูกจึงมีผลดีทั้งต่อร่างกายและจิตใจของลูก
คำแนะนำในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
- ควรให้ลูกดูดนมแม่ภายหลังคลอดให้เร็วที่สุด เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายของแม่ผลิตนมได้มากเพียงพอ
- ควรรักษาความสะอาดบริเวณหัวนมก่อนให้นมลูกทุกครั้ง โดยใช้สำลีชุบน้ำต้มเช็ดก่อนให้ลูกดุดนม เมื่อให้นมเสร็จแล้วเช็ดด้วยสำลีอีกครั้ง
- ท่าที่ลูกจะดูดนมได้อย่างถูกต้องคือ ให้หัวนมแม่อยู่ที่แก้มใกล้มุมปากลูก โดยธรรมชาติเด็กจะหันปากไปมาจนพบหัวนมและอ้าปากพร้อมจะดูดทันที ไม่ควรจับศรีษะลูกและพยายามดันหัวนมเข้าปากทันที เพราะลูกอาจจะปฏิเสธการดูดนมได้
- ควรให้ลูกอมหัวนมถึงส่วนคล้ำรอบหัวนมให้มากที่สุด ถ้าลูกอมตื้นเหงือกเด็กจะกดลงบนหัวนมแม่ทำให้หัวนมแม่เจ็บอาจทำให้เกิดแผลได้
- ควรอุ้มลูกให้เรอทุกครั้งหลังการให้นม เพื่อระบายลมออกจากท้อง
ปัญหาที่พบบ่อยในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
ปัญหาของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่มักเกิดจาก 2 ปัจจัย คือ หัวนมหรือเต้านมแม่มีปัญหา กับลักษณะลูกเจ้าปัญหา
ปัญหาที่เกิดจากแม่คือหัวนมตันเกิดจากมีก้อนไขมันเล็กๆ อุดอยู่ทำให้น้ำนมไหลไม่สะดวกวิธีแก้ไขคือ
ให้คุณแม่เอาสำลีชุบน้ำอุ่นๆเช็ดบริเวณหัวนมปัญหาอีกอย่างคือหัวนมบอดทำให้ลูกดูดนมไม่ได้ วิธีแก้ไขคือต้องเตรียมตัวตั้งแต่เวลาตั้งครรภ์
พยายามบีบหัวนมและดึงหัวนมทุกๆวันเวลาอาบน้ำลักษณะลูกเจ้าปัญหา เช่น หลับเก่งเมื่อดูดนมไปได้ 5 นาทีก็หลับแล้ว เด็กบางรายโมโหง่ายเวลาดูดนมเพราะ
น้ำนมไม่พอ ดูดไม่ออก จะร้องไห้คุณแม่ต้องใจเย็นๆ อย่าคะยั้นคะยอหรือจับหัวลูกให้ดูดนมต่อ เพราะ ลูกอาจะปฏิเสธการดูดนมแม่ โตขึ้นเป็นเด็กกินยาก
-

เรือกาบมะพร้าว ของเล่นโบราณไทย ที่ใช้วัสดุธรรมชาติ
เรือกาบมะพร้าว
วัสดุที่ใช้
1. กาบมะพร้าว
2. ไม้ไผ่
3. เส้นลวด
วิธีทํา
1. ตัดกาบมะพร้าวขนาดกว้างประมาณ 7-8 ชม. ทําเป็นลําเรือ
2. เอากาบมะพร้าวขนาดใกล้เคียงกัน แต่เหลา ด้วยมีดให้มีลักษณะเป็นรูปตัวคนที่มีส่วนหัว ส่วนตัว แล้วยึดติดกับเรือด้วยไม้กลัดที่เจียนจากไม้ไผ่
3. เหลากาบมะพร้าวให้มีลักษณะเหมือนต้นแขนคน แล้วติดแขนทั้ง 2 ข้างด้วยลวดเส้นเดียวกัน โดยยึดผ่านตัวรองตัวคน
4. ที่ปลายแขนของหุ่นคน ให้เหลาไม้ไผ่ให้มีรูปแบบพายของเรือ มาติดที่ปลายแขนทั้ง 2
วิธีเล่น
1. เอาเชือกหรือด้ายยึดติดที่หัวหุ่นคน แล้วนําไปแขวนไว้ได้ชายคาบ้าน ตรงที่มีลมดี
2. เมื่อลมพัดจะทําให้เรือแล่นไปมา ขณะเดียวกันแรงลมจะทําให้พายเรือหมุน ทําให้มี ความรู้สึกเหมือนเรือแล่นได้ เพราะคนกําลังพายเรืออยู่
3. อาจใช้ลอยเล่นในอ่างน้ำหรือบ่อน้ำก็ได้
ประโยชน์
1. การดูเล่นให้ความเพลิดเพลิน และเสริมพัฒนาการกล้ามเนื้อตาในเด็กเล็ก (กล้ามเนื้อมัดเล็n ที่ใช้กลอกตา
2. ส่งเสริมพัฒนาการด้านจินตนาการของเด็ก
3. เสริมความเข้าใจในเรื่องของลมกับการเคลื่อนไหวของวัตถุ
อายุที่เล่น
2 – 10 ปี
หมายเหตุ บางคนนําใบพายยึดติดที่ตัวคนเลยก็มี
-

วิธีสานปลาตะเพียน จากใบลาน ของเล่นโบราณจากภูมิปัญญาไทย
ปลาตะเพียนสาน เป็น ของเล่นโบราณ มีประโยชน์ในการกระตุ้นพัฒนาการเด็กเล็ก ด้วยสีสันที่สดใส และรายละเอียดรูปร่าง การเคลื่อนไหว ที่จะดึงดูดให้เด็กเล็กสนใจ ผลิตจากภูมิปัญญาของชาวไทยสมัยก่อน ที่สร้างสรรค์ ทำของเล่น ให้ลูกหลานด้วยตัวเอง ในยุคสมัยที่ของเล่นที่ผลิตจากพลาสติกยังไม่ได้ถือกำเนิดและนำเข้ามาค่ะ
วิธีสานปลาตะเพียน จากใบลาน มีวิธีทำดังต่อไปนี้
วัสดุที่ใช้
1. ใบลานแห้ง
2. สี (เลือกใช้สีที่ไม่เป็นอันตรายต่อเด็ก)วิธีทํา
1. ใช้ใบลานที่แห้งแล้วสานให้เป็นรูปปลาตะเพียน โดยมีขนาดตัวใหญ่ หรือเล็กตามที่ต้องการ
2. ใช้เข็มและด้ายในการร้อยปลาตะเพียนแต่ละตัวให้เป็นพวง และส่วนบน เป็นส่วนที่จะนําไปใช้
ผูกกับตะปูหรือตะขอ3. ระบายสีให้สวยงาม
วิธีเล่น
1. นํามาแขวนไว้เหนือที่นอนเด็กหรือเหนือเปลเด็ก
2. อาจจะใช้มือช่วยดันหรือทําให้พวงปลาตะเพียน
เคลื่อนไหว3. เด็กจะมองตามด้วยความเพลิดเพลิน
ประโยชน์
1. ส่งเสริมพัฒนาการเด็กในเรื่องกล้ามเนื้อตา (กล้ามเนื้อมัดเล็กที่ใช้กลอกลูกตา ในขณะ จ้องมองหรือมองตามการเคลื่อนไหวของปลาตะเพียน ที่มีสีสันสวยงาม
2. เสริมสร้างพัฒนาการในการเรียนรู้สีสันและรูปทรงวัตถุผ่านสายตา
3. ใช้เปลี่ยนความสนใจของเด็กในกรณีงอแง ให้มาสนใจเกี่ยวกับสีสัน และการเคลื่อนไหวของ ปลาตะเพียน
อายุที่เล่น
แรกเกิดจนถึง 1 – 2 ปี
-

เด็กเลี้ยงยาก ข้อเท็จจริงและการแก้ไข
เด็กเลี้ยงง่าย= เด็กดี เด็กเลี้ยงยาก = เด็กไม่ดี
ทัศนะพ่อแม่
- ร้องกวนไม่เคยหยุด เป็นเวร เป็นกรรม ที่ได้ลูกคนนี้
- รอไม่ได้ เรื่องกินนม เปลี่ยนผ้าอ้อม
- กลัวว่าจะติดไปจนโต เอาแต่ใจตนเอง รอไม่ได้ เข้าสังคมไม่ได้
- เราเลี้ยงดูดีหรือเปล่า ? เหนื่อยมากเลยกับลูกคนนี้
- ทำไม ลูกคนอื่นเลี้ยงง่าย ไม่ค่อยร้องกวนงอแง
ข้อเท็จจริง
- เด็กทุกคนที่เกิดมา มีพื้นฐานทางอารมณ์ไม่เหมือนกัน แม้แต่ พี่ กับน้อง
- ควรดูแลเด็กเป็นเฉพาะคนไป ตามลักษณะนิสัย และพื้นฐานทางอารมณ์ ( ไม่ง่ายนัก เหมือนช่างตัดเสื้อ ไม่เหมือนเสื้อโหล )
- การสื่อความหมายของเด็กเล็ก มีทางเดียว คือ การร้อง อาจร้องมาก หรือ น้อยขึ้นกับพื้นฐานทางอารมณ์ และการตอบสนองที่ได้รับ หากได้รับการตอบสนองที่ถูกต้อง ตามความต้องการ ( เช่นหิว ผ้าอ้อมเปียก มดกัด ร้อน หรือ อ้อนอยากให้อุ้ม ) รวดเร็วพอควรและ สม่ำเสมอ เด็กจะค่อย ๆ เรียนรู้ที่จะร้องน้อยลง และเชื่อใจในผู้ปกครองยิ่งให้เด็กเล็กร้องมาก ยิ่งให้เด็กเล็กรอมาก ยิ่งไม่มีความเชื่อใจในบุคคลอื่น เหมือนไม่มีใครสนใจ ยิ่งทำให้เครียด และคิดว่า ไม่มีใครรัก และคิดว่าไม่มีใครต้องการ เป็นเด็กไม่ดี ( เด็กโตที่เคยถูกตามใจ ต้องค่อย ๆ เปลี่ยน )
การแก้ไข
- พยายามใจเย็น และตอบสนองต่อเสียงร้องของเด็กตามความต้องการ
- เสียงร้องของเด็กมีหลายระดับ ต้องอาศัยเวลาทำความคุ้นเคย เหมือนการปรับคลื่นวิทยุให้สื่อสารกันได้กับเด็ก
- หากเครียดมาก ควรหาบุคคลอื่นที่ไว้ใจได้ดูแลเด็กชั่วคราว ซัก 2 ถึง 3 ชั่วโมง ให้คุณพ่อคุณแม่ได้พัก มีเวลาตั้งสติ และทบทวนการเลี้ยงดูใหม่ เด็กรับรู้ความเครียด ได้จากการสัมผัส ยิ่งเครียด ยิ่งโกรธ ยิ่งทำให้เด็กร้อง และแย่ลงอีก
- เมื่อสามารถสื่อสารกับเด็กได้แล้ว จะรู้ทางกัน และเป็นความภาคภูมิใจของพ่อแม่ และผู้ปกครอง
-

8 ข้อแนะนำในการใช้ยาในเด็ก
การใช้ยาในเด็ก
ข้อแนะนำในการใช้ยา
1. ก่อนใช้ยา อ่านฉลากทุกครั้งให้ละเอียด และใช้ตามวิธีที่ระบุไว้ในฉลากทุกครั้ง
2. ยาที่กิน ก่อนอาหาร ควรกินก่อนมื้ออาหารครึ่ง ถึง หนึ่งชั่วโมง
3. ยาส่วนมากมักกิน หลังอาหาร ควรกินหลังอาหารทันที ถึง 15 นาที
4. เมื่อลืมกินยาครั้งหนึ่ง ให้กินยาทันทีที่นึกได้ แต่ไม่เพิ่มยาเป็นสองเท่า ให้กินครั้งต่อไปตามปกติ
5. ยาฆ่าเชื้อควรกินติดต่อกันทุกวัน ให้ครบกำหนด แม้อาการดีขึ้นในวันแรก ๆ เพื่อป้องกันเชื้อดื้อยา และกลับมาเป็นใหม่อีกครั้ง
โดยเฉพาะ หูอักเสบ ไซนัสอักเสบ ปอดบวม หรือ ทางเดินปัสสาวะอักเสบ6. เมื่อกินยาแล้ว มีอาการที่อาจแพ้ยา เช่น ผื่นขึ้นตามตัว แดง หรือ คล้ายลมพิษ มีไข้ บวมตามหน้า คอ ข้อพับ หรือ คลื่นไส้ อาเจียน ให้หยุดยาทันที แล้วรีบปรึกษา แพทย์ หรือ เภสัชกร ทันที
7. ให้เก็บยาพ้นมือเด็ก พ้นแสงแดดจ้า ความร้อน และไม่เก็บในที่อับชื้น
8. หากมีปัญหาเรื่องการใช้ยา ให้ปรึกษาทันที
By: หมอสมเกียรติ