Category: สุขภาพ

ภูมิต้านทานโรค เป็นระบบการทำงานที่สำคัญอย่างยิ่งในร่างกายของเรา ในขณะที่เราหายใจ รับประทานหรือดื่ม แปรงฟัน หรือแม้กระทั่งมีเพศสัมพันธ์ จุลชีพชนิดต่างๆ ทั้งที่ไม่เป็นภัยและที่สามารถทำให้เกิดโรคก็เข้าสู่ร่างกายได้ตลอดเวลา แต่ส่วนใหญ่แล้วเราจะไม่ป่วย เพราะมีระบบภูมิต้านทานโรคหรือระบบภูมิคุ้มกันคอยต่อสู้อยู่  ระบบภูมิต้านทานโรค ประกอบด้วย 2 ส่วนใหญ่ คือ ส่วนที่อาศัยเซลโดยตรง ได้แก่ เม็ดเลือดขาวชนิดต่างๆ ซึ่งจะกินหรือทำลายจุลชีพโดยตรง ส่วนใหญ่เม็ดเลือดขาวจะอยู่ในกระแสเลือด แต่ก็อาจลีบตัวเล็ดลอดผ่านรูเล็กๆ ของผนังหลอดเลือดออกไปสู่จุดต่างๆ ที่มีจุลชีพหรือสิ่งแปลกปลอมเข้ามาได้ ส่วนที่อาศัยเซลโดยอ้อม เม็ดเลือดขาวบางชนิดจะจับเชื้อจุลชีพหรือสิ่งแปลกปลอมไปแจ้งให้เซลบางชนิดสร้างสารต่อต้านหรือ “แอนติบอดี”ที่จำเพาะต่อสิ่งนั้นขึ้นมา แอนติบอดี จะช่วยกำจัดจุลชีพและสิ่งแปลกปลอมด้วยอีกแรงหนึ่ง เมื่อใดที่เราเจ็บป่วย ก็สรุปได้ง่ายๆ ว่าขณะนั้นระบบภูมิต้านทานอ่อนแอลงและ/หรือ ได้รับเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมเข้ามามากเกินไป ปัจจัยที่ทำให้ระบบภูมิต้านทานอ่อนแอ หรือบกพร่องได้แก่ กรรมพันธุ์ …

การประคบด้วยความร้อน – ความเย็น เมื่อได้รับการบาดเจ็บ จะพิจารณาจากอะไร มาดูกันค่ะ ภายใน 24-48 ชั่วโมงแรกของการบาดเจ็บเมื่ออวัยวะของร่างกายได้รับการบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา ถูกกระทบกระแทก หรือข้อพลิก มักมีการฉีกขาดของเนื้อเยื่อเส้นเอ็นใยกล้ามเนื้อ และเส้นเลือดฝอยในบริเวณนั้นไม่มากก็น้อย ทำให้มีการอักเสบ บวม ปวด และเลือดออกอยู่ภายใน อาการเหล่านี้จะเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ จนสูงสุดเมื่อประมาณ 24-48 ชั่วโมง หลังเกิดเหตุ ขึ้นอยู่กับว่าได้รับความรุนแรงน้อยหรือมากในระยะแรกนี้จึงควรประคบด้วยน้ำเย็น (ประมาณ 10 –15 องศาเซลเซียส) เพื่อบรรเทาอาการปวด บวม และทำให้เส้นเลือดหดตัวเพื่อให้เลือดหยุดอาจใช้น้ำแข็งใส่ถุงพลาสติคแล้วเอาผ้าห่ออีกชั้นหนึ่งประคบ เพื่อไม่ให้น้ำแข็งที่ละลายไหลเลอะเทอะ หลัง 24-48 ชั่วโมงไปแล้ว ใช้น้ำร้อน(ประมาณ …

คุณเป็นเพศหญิง หรือ เพศชาย อยากทราบว่าเราเป็นคน ตัวเล็ก หรือตัวใหญ่ หรือสมส่วนดีแล้ว ให้เทียบจากตาราง ความสูงกับน้ำหนักตัว เป็นค่ามาตรฐานที่นำมาวัดค่าได้ของคนไทยในช่วงอายุต่างๆ ของจริงไม่ต้องมโนนะจ๊ะ ตารางที่ 1 ความสูงกับน้ำหนักตัว สำหรับผู้ชาย ความสูง โครงกระดูก โครงกระดูก โครงกระดูก เป็น ซ.ม. เล็ก ปานกลาง ใหญ่ 155 48 ก.ก. 53 ก.ก. 58 ก.ก. 157 49 54 60 …

วิตามิน ระดับวิตามินที่ทำให้เกิดพิษ อาการพิษ จากการได้รับ วิตามินเกินขนาด เอ พิษเฉียบพลัน 2-5 ล้าน IU พิษเรื้อรังมากกว่า 50,000-100,000 IU ต่อวัน ปวดศีรษะอย่างแรง ผิวหนังลอก เห็นภาพซ้อน เบื่ออาหาร อาเจียน หงุดหงิด ปวดศีรษะ ผมร่วง ผิวหนังแห้งลอก เด็กทารก มี Intracranial pressure เพิ่ม, การเจริญเติบโตหยุดชะงัก, ทำให้เกิดความพิการของเด็กในครรภ์ได้เมื่อมารดาได้รับวิตามินเอ 25,000-40,000 IU ในไตรมาสแรก บี 1 …

หูเป็นอวัยวะที่สำคัญ และอาจจะเกิดการเจ็บป่วยขึ้นมาได้ การใช้ยาหยอดหู จึงเป็นเรื่องสำคัญและจำเป็นที่เราจะต้องทำความเข้าใจและปฎิบัติตนให้ถูกต้องค่ะ วิธีหยอดหู ล้างมือให้สะอาด ถ้ามีน้ำเหลืองหรือหนอง ควรเช็ดออกด้วยสำลีพันปลายไม้ทุกครั้งก่อนหยอดยา นอนหรือนั่งตะแคงหูข้างที่เป็นขึ้น หยดยาลงไปตามจำนวนที่ระบุ ระวังอย่าให้ปลายหลอดยาแตะถูกหู อยู่ในท่านั้นประมาณ 15 นาที แลึงจึงเอนศีรษะเทน้ำยาที่เหลือในหูทิ้ง เมื่อเปิดใช้แล้วไม่ควรเก็บไว้นานเกิน 1 เดือน  

วิธีหยอดตา – ป้ายตา ล้างมือให้สะอาด ถ้ามีขี้ตา ใช้สำลีชุบน้ำสะอาดเช็ดออกก่อนทุกครั้ง นอนหรือนั่งแหงนหน้าขึ้น ดึงหนังตาล่างลงให้เป็นกระพุ้ง 3.1 หยดยาลงไปในกระพุ้งตามจำนวนที่ระบุไว้ในฉลาก ปล่อยหนังตาคืนสภาพ ลืมตาหรือ กระพริบตาสักครู่ อย่าหลับตาแน่นเพราะยาจะไหลออก หรือ 3.2 บีบยาขี้ผึ้งป้ายตายาวประมาณครึ่งเซ็นติเมตร ลงไปในกระพุ้ง หลับตาแล้วคลึงหนังตาเบาๆ ให้ยากระจายทั่วตา ระวังอย่าให้ปลายหลอดยาแตะถูกตาหรือขนตา เมื่อเปิดใช้แล้วไม่ควรเก็บไว้นานเกิน 1 เดือน หมายเหตุ เมื่อต้องหยอดตามากกว่า 1 ชนิด ในคราวเดียวกัน ควรเว้นเวลาหยอดห่างกันประมาณ 15 นาที- เมื่อต้องหยอดตาและป้ายตาในเวลาเดียวกัน ให้หยอดยาก่อนสักครู่แล้วจึงป้ายตา

หลักการใช้ยาเบื้องต้น หลักการใช้ยาเบื้องต้น ที่พวกเราควรรู้ เพื่อที่จะได้ใช้ยาให้ถูกวิธีมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้ใช้ยาได้อย่างถูกต้อง ไม่อันตราย และมีประสิทธิภาพสูงสุด มีข้อควรพึงปฎิบัติดังนี้นะคะ ใช้ยาถูกโรค  นอกจากโรคง่ายๆ เช่น ไข้หวัดแล้วควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน เพราะอาการคล้ายกัน อาจเป็นโรคต่างกันได้ เช่น ปวดท้องอาจมีสาเหตุจากระบบย่อยผิดปกติ อาหารเป็นพิษ ลำไส้ตีบ กระเพาะอาหารทะลุ หรือเป็นนิ่วในท่อไต เป็นต้น ใช้ยาถูกคน ไม่ควรเอายามาแบ่งกันใช้ เพราะจะทำให้ยาไม่พอใช้จนครบระยะเวลารักษา นอกจากนี้แม้จะป่วยด้วยโรคเดียวกัน แต่บางคนอาจมีโรคประจำตัวที่ห้ามใช้ยาบางชนิด เช่น ยาลดอาการแน่นจมูกไม่ควรใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจ หรือความดันเลือดสูง เป็นต้น ใช้ยาถูกขนาดเด็กทารก เด็กโต ผู้ใหญ่ คนอ้วนมากหรือผอมมาก ใช้ยาขนาดต่างกัน …

การเรียกชื่อยาต่างๆ ที่มีขายในร้านขายยาแผนปัจจุบันหรือใช้ในสถานพยาบาล มีอยู่ 3 ลักษณะ คือ ชื่อทางเคมี แสดงถึงสูตรโครงสร้างโมเลกุลของยา ชื่อสามัญ เป็นชื่อง่ายๆ รู้จักแพร่หลายกว่าชื่อทางเคมี ชื่อทางการค้า บริษัทผู้ผลิตยาเพื่อการค้าจะตั้งชื่อจำเพาะของผลิตภัณฑ์ของตน ห้ามซ้ำกัน ต้องจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ชื่อที่ชาวบ้านได้ยินจากการโฆษณาทางสื่อต่างๆ คือชื่อการค้านี้เอง ยกตัวอย่าง ยาลดไข้ แก้ปวด ที่ใช้กันแพร่หลาย คือ พาราเซตามอล มีชื่อดังนี้ ชื่อทางเคมี N – acetyl – p- aminophenol ชื่อสามัญ พาราเซตามอล ชื่อทางการค้า พาราเซต …

ถ้าไม่มียาเลยแพทย์ก็แทบจะรักษาโรคอะไรไม่ได้ ยาจึงมีความสำคัญมากรองลงมาจากการวินิจฉัยโรคที่ถูกต้อง แต่ยาทุกชนิดก็มีทั้งคุณประโยชน์และโทษอยู่ในตัวเอง โทษเล็กๆ น้อยๆ ก็คืออาการข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ในการรักษา เช่น ยาลดน้ำมูกมักทำให้มึนงงหรือง่วงนอน โทษรุนแรงก็อาจทำให้เป็นพิษถึงพิการหรือตายได้ เช่น ยาปฏิชีวนะสเตร็พโตมัยซินอาจทำให้หูตึงหรือหนวก ยาพาราเซตามอลทำให้ตับวาย นอกจากนี้ยังมีภาวะแพ้ยาซึ่งเกิดขึ้นในบางคนทำให้ป่วยหรือถึงแก่ชีวิตได้ เราจึงควรมีความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับยาไว้บ้างเพื่อที่จะใช้ยาได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย มีประสิทธิภาพเมื่อมีความจำเป็น ความรู้ทั่วไปเรื่องยา ที่กล่าวถึงในลำดับต่อไปคงหมายถึงยาแผนปัจจุบันซึ่งมีที่มาหรือได้รับ อิทธิพลจากการแพทย์ซีกโลกตะวันตกเป็นสำคัญ และในปัจจุบันเป็นที่น่ายินดีว่าวงการแพทย์และเภสัชกรรมในประเทศไทย กำลังให้ความสนใจค้นคว้าวิจัยและทดลองเกี่ยวกับยาแผนโบราณ และสมุนไพรไทยมากขึ้น เช่น สกัดสารจากว่านหางจรเข้มาทำเป็นเจลทาแผลไฟไหม้ – น้ำร้อนลวก สกัดสารจากต้นผักบุ้งทะเลทำเป็นยาทาแก้พิษแมงกะพรุน ทำให้ได้ยาที่มีประสิทธิภาพ สามารถหาเก็บไว้และใช้สะดวกขึ้น สำหรับยาแผนโบราณและพืชสมุนไพรนั้นคงจะกล่าวสั้นๆ ในที่นี้ว่า ยาก็คือยา ย่อมมีทั้งคุณและโทษ และแม้พืชสมุนไพรบางอย่างจะใช้เป็นส่วนประกอบเล็กน้อยอยู่ในอาหารประจำวัน แต่เมื่อนำมาใช้เป็นยารักษาโรค …

สมัยนี้ผู้หญิงมักทำงานนอกบ้านกันอย่างไม่กลัวเหนื่อย งานส่วนมากก็มักต้องเดินหรือยืนกันทั้งวัน ได้นั่งเพียงเล็กน้อย ส่วนงานซึ่งทำโดยการนอนหงายเราจะไม่พูดถึงกัน การเดินหรือยืนมาก ๆ ทำให้มีอาการเส้นเลือดขอดบนเรียวขา เป็นรอยเส้นสีดำขยุกขยิก ซึ่งดูแล้วไม่สวยเลย วิธีแก้ก็ต้องอาศัยกำลังใจและความอดทนเท่านั้น จึงไม่ต้องเสียเงินเข้าโรงพยาบาล ก็คือนอนยกขาสูง ๆ ทุกวันไง ทำทุก ๆ วัน วันละ 1-2 ชั่วโมง ก่อนนอนนั่นแหละดี แล้วรอยขอดนั้นก็จะค่อย ๆ หายไป เรียวขาก็จะได้กลับมาสวยดังเดิม

ยาปฏิชีวนะ (Antibiotics) คือยาต้านจุลชีพที่มีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตหรือฆ่าทำลาย แบคทีเรีย ไม่สามารถใช้กำจัดไวรัสหรือเชื้อราได้ ยาปฏิชีวนะมีหลายกลุ่ม เช่น เพ็นนิซิลลิน เตตร้าซัยคลิน คลอแรมฟินิคอล อีรีโธรมัยซิน ฯลฯ แต่ละกลุ่มก็มียาหลายชนิด เช่น เพ็น-วี แอมพิซิลลิน อะม็อกซีซิลลิน คล็อกซาซิลลิน ล้วนเป็นยาในกลุ่ม เพ็นนิซิลลิน และยังมีความจำเป็นต้องค้นคว้าหาและสังเคราะห์ยาใหม่ขึ้นมาอีก เพราะแบคทีเรียมีความสามารถพัฒนาตนเองให้ต้านทานหรือดื้อยาปฏิชีวนะได้ฅ ยาแต่ละกลุ่ม และยาแต่ละชนิดในกลุ่มเดียวกัน มีฤทธิ์กำจัดแบคทีเรียแต่ละชนิดได้ดีไม่เท่ากัน การเลือกใช้ยาปฏิชีวนะให้ตรงกับเชื้อที่เป็นสาเหตุของโรคจึงมีความสำคัญมาก ยาแพงหรือยาใหม่ ไม่จำเป็นต้องมีประสิทธิภาพดีกว่ายาราคาถูกหรือยาที่มีมานานแล้วเสมอไป หากไม่ตรงกับโรคก็จะไม่ได้ผลเลย การจะรู้ชนิดที่แน่นอนของแบคทีเรียต้นเหตุนั้นต้องใช้ วิธีทางห้องปฏิบัติการ เสียค่าใช้จ่ายเพิ่ม และกินเวลาหลายวัน ในทางปฏิบัติสำหรับผู้ป่วยที่มาตรวจรักษาโดยไม่ต้องนอนในโรงพยาบาล แพทย์จะใช้การตรวจร่างกาย …

ยาต้านการอักเสบ มักมีฤทธิ์ลดอาการปวด บวม บางชนิดลดไข้ได้ด้วยยาในกลุ่มนี้ได้แก่ แอสไพริน (Aspent R) อินโดเมทาซิน (Indocid R) อิบูโปรเฟน (Brufen R) มีเฟนนามิค (Ponstan R) ไพร็อกซิแคม (Feldene R) ไดโคลฟีแน็ก (Voltaren R) เป็นต้น ยาเหล่านี้ไม่มีฤทธิ์ต้านจุลชีพ มีอาการข้างเคียง คือ อาจทำให้เกิดอาการท้องอืด แผลในกระเพาะอาหาร รบกวนการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือด (ทำให้เลือดออกง่าย หรือ ทำให้เลือดหยุดยาก) และอาจทำให้เม็ดเลือดขาวหรือไตผิดปกติ ยาในกลุ่มสเตียรอยด์ ได้แก่ …

การอักเสบ เป็นปฏิกิริยาอย่างหนึ่งของร่างกายที่ตอบสนองตัวกระตุ้นหรือสาเหตุที่จะทำให้ร่างกายเป็นอันตรายสาเหตุดังกล่าวอาจจะเป็นสิ่งมีชีวิต เช่น ไวรัส เชื้อรา แบคทีเรีย หรือ สิ่งไม่มีชีวิตก็ได้ เช่น สารเคมี กรด ด่าง ความร้อนจัด ความเย็นจัด สิ่งแปลกปลอมต่างๆ ที่เข้าสู่ร่างกาย เช่น เศษไม้ เศษเหล็ก หรือแรงกระทบกระแทกจากภายนอกที่ทำให้อวัยวะบอบช้ำ เป็นต้น ร่างกายจะหลั่งสารเคมีหลายชนิด รวมทั้งสารเคมีจากเซลเม็ดเลือดขาว (ส่วนหนึ่งของระบบภูมิต้านทานของร่างกาย) ที่เดินทางมาสู่บริเวณทิ่ผิดปกตินั้น ซึ่งทำให้เกิดอาการบวม ปวด ร้อน และมีสีแดง ซึ่งรวมเรียกว่า อาการอักเสบ ใครๆ ก็ไม่ชอบอาการอักเสบ เพราะเป็นความทุกข์ทรมานอย่างหนึ่ง แต่ข้อดีของการที่ร่างกายมีอาการอักเสบก็คือ …